عدم تقارن اطلاعاتی در سرمایه‌گذاری خطرپذیر: تأملی در چارچوب عقد شرکت و مضاربه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مهندسی صنایع دانشگاه تربیت مدرس.

2 استادیار دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌ها، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در فرایند سرمایه‌گذاری خطرپذیر، انعقاد قرارداد میان سرمایه‌گذار خطرپذیر و شرکت کارآفرین است. علت این امر نیز در ماهیت غیرقابل پیش‌بینی بودن آینده همکاری و غیرملموس بودن دارایی‌های کارآفرین و عدم تقارن اطلاعاتی نزد طرفین می‌باشد و باعث شده است راهکارهای پیش‌گیرانه، انگیزشی و کنترلی گوناگونی در تدوین مفاد قرارداد به‌کار گرفته شود تا چالش‌های آتی به حداقل رسانده شود. از میان عقدهای اسلامی، دو عقد شرکت و مضاربه بیشترین شباهت را با تعامل سرمایه‌گذار خطرپذیر و کارآفرین دارند. انعقاد قرارداد سرمایه‌گذاری خطرپذیر اسلامی با توجه به نوع عقدی که پایه و اساس آن قرار می‌گیرد، آثار گوناگونی بر تعامل‌های کارآفرین و سرمایه‌گذار دارد.
 بررسی آثارپیش‌گفته به منظور تعیین نوع قرارداد اسلامی و بررسی راهکارهای یادشده از دید این‌دو عقد، هدف مقاله پیش رو است. مطالعه پیش رو نشان می‌دهد انعقاد قرارداد سرمایه‌گذاری خطرپذیر اسلامی بصورت عقد شرکت از بُعد امکان فسخ قرارداد، ضمانت مال شرکت در صورت زیان‌دهی و مدت‌دار بودن قراداد، بهتر می‌تواند با بروز مسئله کارگزاری مقابله کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Information Asymmetry in Venture Capital:Study on Shirkah and Mudhaarabah

نویسندگان [English]

  • Mehrnaz Heidari 1
  • Parastoo Mohammadi 2
چکیده [English]

One of the most challenging steps of venture capital process is contracting between investor and entrepreneur. This challenge is the result of unpredictable future of partnership, difficult valuation of entrepreneur's intangible assets and information asymmetry between participants. So there had been created diverse controlling and incentive methods in deal completion to minimize future challenges. Among Islamic financial contracts (Uqud), Shirkah (Mushaarakah) and Mudhaarabah has the most similarity to venture capital contracts. As choosing a specific framework for contracting, influences interacts between entrepreneur and venture capital, the main purpose of this article is considering these influences for choosing suitable Islamic contract framework, which reduces agency problem. This study shows Shirkah (Mushaarakah) contract can better confront agency problem from the viewpoint of contract termination, guaranteeing in case of loss and time limit of contract.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Venture Capital
  • Shirkah (Mushaarakah)
  • Mudhaarabah
  • Information Asymmetry
  • Agency Problem
  1. بهجت، محمدتقی؛ رساله توضیح‌المسائل؛ قم: نشر دفتر آیت‌الله بهجت;، 1388.
  2. توتونچیان، ایرج؛ پول و بانکداری اسلامی و مقایسه آن با نظام سرمایه‌داری؛ چ2، تهران: نشر توانگران، 1379.
  3. حسینی سیستانی، سیدعلی؛ رساله توضیح‌المسائل؛ تهران: نشر پیام عدالت، 1387.
  4. شهید ثانی، عاملی جبعی، زین‌الدین‌بن‌علی‌بن‌احمد؛ شرح لمعه دمشقیه؛ ج3، ترجمه عباس زراعت؛ تهران: نشر مؤسسه فرهنگی هنری دانش‌پذیر، 1388.
  5. محقق حلّی، ابوالقاسم جعفربن‌شیخ حسن حلی؛ شرایع‌الاسلام؛ ج1، ترجمه ابوالقاسم‌بن‌احمد یزدی؛ به‌کوشش محمدتقی دانش‌پژوه؛ تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1374.
  6. مظاهری، حسین؛ رساله توضیح‌المسائل؛ تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعاتی الزهرا3، 1389.
  7. مکارم شیرازی، ناصر؛ رساله توضیح‌المسائل؛ مشهد: نشر عروج اندیشه، 1389.
  8. موسوی خمینی، سیدروح‌الله؛ رساله توضیح‌المسائل؛ تهران: نشر پیام عدالت، 1388.
  9. نوری همدانی، حسین؛ رساله توضیح‌المسائل؛ مشهد: نشر ‌هاتف، 1388.
  10. وحید خراسانی، حسین؛ رساله توضیح‌المسائل؛ قم: نشر مدرسه باقرالعلوم7، 1388.
    1. Abdul-Mutalib, A. L.; “Islamic Private Equity and Venture Capital”; Sector Report, Islamic Finance News, 2011.
    2. Abdul-Mutalib, A. L.; “IslamicVenture Capital and Private Equity: Legal Issues and Challenges”; 2000.
    3. Al-Suwailem, S.; “Venture Capital: A Potential Model of Musharakah”; Journal of King AbdolazizUniversity: Islamic Economics, Vol. 10, 1998.
    4. Baker, M.P. & P.A. Gompers; Executive Ownership and Control in Newly Public Firms: The Role of Venture Capitalists; in Working Paper, Harvard Business School. 1999.
    5. Bender, M.; “Spatial Proximity in Venture Capital Financing: A Theoretical and Empirical Analysis of Germany”; 1st ed, Gabler Research: Entrepreneurial and Financial Studies, Germany: Springer Fachmedien Wiesbaden. 2011
    6. BintHasan, R., Mikail, S. A., Arifin, M; “Historical Development Of Islamic Venture Capital: An Appraisal”, Journal of Applied Sciences Research, 7(13), 2011.
    7. Bouvard, M.; “Real Option Financing Under Asymmetric Information”; Review of Financial Studies, 2012.
    8. Cai, C.X., D. Duxbury, and K. Keasey; “A New Test of Signaling Theory”; Finance Letters, 5(2), 2007.
    9. Cumming, D.J., Johan, S.A.; “Venture Capital and Private Equity Contracting, An International Perspective”; Academic Press Elsevier, 2nd Edition. 2014.
    10. Giot, P. and A. Schwienbacher; “IPOs, trade sales and liquidations: Modelling venture capital exits using survival analysis”; Journal of Banking & Finance. 31(3), 2007.
    11. IHS-Global Insight; “Venture Impact: The economic importance of venture capital-backed companies for the U.S economy”; National Venture Capital Association, 2011.
    12. Iossa, E., Spagnolo, G., Vellez, M.; Contract Design in Public Private Partnership; World Bank. 2007.
    13. Jouaber-Snoussi, K. & Mehri, M.; “Agency Problems in Venture Capital Contracts: Islamic Profit Sharing Ratio as a Screening Device”; series Economics Papers from University Paris Dauphine, 2012.
    14. Kaplan, S.N. & P. Stromberg; “Venture Capitalists As Principals: Contracting, Screening, and Monitoring”; National Bureau of Economic Research Working Paper Series, No. 8202, 2001.
    15. KIM, J.; Contract Theory; Department of Economic, Yonesi University, 2009.
    16. Sahlman, W.A.; “The structure and governance of venture-capital organizations”; Journal of Financial Economics, 27(2), 1990.
    17. Shavell S.; Foundations of Economic Analysis of Law; Harvard University Press, 2004.
    18. Trester, J.J.; “Venture capital contracting under asymmetric information”; Journal of Banking and Finance, 22(6–8), 1998.
29. Yousfi, O.; “Does Profit Loss Sharing solve asymmetric information problems?”; Journal of Islamic Economics, Banking and Finance, 9(3), 2013.