سیره پیامبر اکرم (ص) در مقابله با تهدیدهای اقتصادی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)

2 معاونت آموزشی دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد

چکیده

هدف اصلی مقاله پیش ‌رو احصای تهدیدهای اقتصادی عصر نبوی9 و استخراج سیره وی در مقابله با این تهدیدهاست. در مقاله پیش‌ رو به روش تحلیلی ـ توصیفی و کتابخانه‌ای و با بهره‌گیری از قرآن کریم، روایت‌ها و منابع تاریخی، این تهدیدها در عصر نبوی9 احصا شده که عبارت هستند از: تحریم اقتصادی ـ اجتماعی شعب ابی‌طالب، مصادره اموال و دارایی‌های مسلمانان، محاصره و انحصار تجاری قریش، محاصره نظامی ـ اقتصادی احزاب و تهدید به تحریم اقتصادی منافقان. در ادامه با بهره‌گیری از روش تحلیل کیفی داده‌بنیاد، مفهوم‌ها و مقوله‌های سیره‌ پیامبر اکرم9 در مقابله با هر یک از تهدیدهای اقتصادی پیش‌گفته استخراج شده است. الگوی نهایی سیره پیامبر اکرم9 شامل چهار مقوله اساسی و 31 مفهوم کلی است و محوریت آن تحقق هدف‌های مقابله با تهدید و پدیدساختن وضعیتی برای مصون‌سازی اقتصاد در برابر تهدیدهای اقتصادی است. در این الگو راهبردهای اقتصادی، زیرساخت‌های اقتصادی و فرهنگ‌سازی نقش مقتضی و شرط لازم برای مقابله با تهدید را فراهم می‌کنند و برنامه‌ریزی برای مقابله با تهدید با پیش‌بینی، پیش‌گیری، دفاع و مقابله با آن، نقش رفع موانع را برای مقابله با تهدید بر عهده دارند و این‌دو مجموعه زنجیره‌ای را تشکیل می‌دهند که به مقابله با تهدید اقتصادی خواهد انجامید. در پایان به برخی پیشنهاد‌ها و دلالت‌های سیاستی سیره پیامبر اکرم9 برای مقابله با تهدیدهای اقتصادی کنونی جمهوری اسلامی ایران اشاره شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Conduct of Prophet Mohammad (PBUH) in Confronting with the Economic Threats

چکیده [English]

The main objective of this paper is to enumerate the economic threats of Prophet Mohammad’s era and to derive his conduct in dealing with them. In this paper, adopting an analytical-descriptive method, using library sources, and drawing on Quran and historical verses and sources, we have enumerated the threats of the Prophet’s era as following: the socio-economic sanctions of Shib (Valley of) Abu Talib, the confiscation of Muslims’ properties and assets, the siege of Quraysh and the commercial constraints made on them, the military-economic blockade by the Ahzab, and the threat of making economic sanctions on the part of the Hypocrites. Then, by taking advantage of the grounded-theory qualitative analysis method, the concepts and categories of the Prophet’s conduct in dealing with each of the above-mentioned economic threats are driven. The final model of the Prophet’s conduct includes four main categories and thirty one general concepts, and is focused on achieving these goals: confronting with the threats and creating a situation suitable for immunizing the economy against the economic threats. In this model, the economic strategies and infrastructures and culture-making constitute the necessary condition for confronting with the threats. Also, planning to reach this goal, by making the anticipation, preventing, defending, and confronting with the threat, plays the role of removing the barriers in order to deal with it. These two sets make a chain that leads to confronting with the threat. In the end, we have mentioned some suggestions and policy implications of the conduct of Prophet Mohammad (PBUH) for dealing with the current economic threats to the Islamic Republic of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economic Threat
  • the Conduct of Prophet Mohammad
  • Economic Sanctions
  • Resistance Economy