تحلیل نظری الگوی بانک اسلامی دبی (راهبردهایی برای اصلاح قانون بانکداری ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

2 هیات علمی دانشگاه مفید قم

3 مدیر آموزش- مؤسسه آموزش عالی حکمت قم

چکیده

با گسترش بانکداری اسلامی در نقاط گوناگون جهان الگوهای بسیاری از بانک‌های اسلامی ارائه شد که شناخت آنها می‌تواند زمینه هم‌گرایی و استانداردسازی خدمت‌های ارائه‌شده از سوی بانک‌های اسلامی و بهره‌گیری از تجربه‌های همدیگر را فراهم کند. از جمله بانک‌های اسلامی که چنین ویژگی‌ دارد، بانک اسلامی دبی است. معرفی الگوی عملیاتی بانک پیش‌گفته در جایگاه بانکی پیش ‌رو در خدمات مالی اسلامی و نقد و بررسی آن می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای فعالیت بانک‌های کشورهای دیگر به ویژه ایران داشته باشد.
در مقاله پیش ‌رو با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی به بررسی این فرضیه می‌پردازیم که «الگوی عملیاتی بانک اسلامی دبی از جامعیت، مشروعیت و کارایی مناسبی برخوردار است». نتیجه‌ها نشان می‌دهد که از لحاظ جامعیت در بخش تجهیز و تخصیص منابع مالی این بانک جامعیت لازم را دارد. از لحاظ مشروعیت نیز یگانه ایراد مبنایی وارد بر بانک، استفاده از مضاربه در تمام بخش‌های اقتصادی است؛ در حالی که مضاربه به قول مشهور فقهیان امامیه اختصاص به بازرگانی دارد. این بانک از جهت شاخص‌های کارایی نیز کارایی مناسبی دارد؛ بنابراین جا دارد به الگوی عملیاتی این بانک در اصلاح قانون بانکداری ایران توجه شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Model of Dubai Islamic Bank; A Theoretical Analysis and Some Strategies for Amending Iran’s Banking Law

چکیده [English]

By Islamic banking development throughout the world, diverse models of Islamic banks were presented, acquiring knowledge of whom can lead to the convergence and standardization of the services provided by the Islamic banks and to their exploiting of each other’s experiences. One of the Islamic banks with such an attribute is Dubai Islamic Bank. Introducing and examining the operational model of this bank, as a leading bank in providing the Islamic financial services, may play an effective role in promoting the banks’ activities in the other countries, especially in Iran.
In the present article, adopting a descriptive-analytical method and using library and Internet sources, we examine the hypothesis that “Dubai Islamic Bank’s operational model is of proper comprehensiveness, legitimacy and efficiency.” The results show that regarding comprehensiveness, the bank enjoys the necessary comprehensiveness as to allocating the financial resources. Also, regarding legitimacy, the only basic objection to the bank is using Mudarabah contract in all economic sectors, while according to the belief of most of Imamiah jurisconsults, Mudarabah is special to the trading sector. Dubai Islamic Bank enjoys a proper efficiency regarding to the relevant standards, as well. Thus, it is recommended that this bank’s operational model be considered in amending Iran’s banking Law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dubai Islamic Banking
  • Resources Allocation
  • Banking Services
  • Legitimacy
  • Comprehensiveness
  • Efficiency