طراحی مکانیسمی برای ایجاد اتحادیه قرض‌الحسنه مبتنی بر فناوری‌های نوین مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی

2 کارشناسی ارشد بانکداری اسلامی، دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی

چکیده

یکی از مهم‌ترین کارکردهای بانکداری اسلامی و نظام بانکداری بدون ربا، ایجاد فرصت بهره­برداری از سپرده­های قرض­الحسنه و به‌کارگیری این سپرده­ها در ارائه تسهیلات در راستای اهداف معینی است که قانون عملیات بانکی بدون ربا و دستورالعمل­ها و آیین­نامه­های مرتبط، حدود آن را مشخص نموده است؛ اما فرایند عملیاتی و اجرایی وجوه قرض­الحسنه، همواره با چالش­های انگیزشی در تجهیز منابع و انحرافات متعددی در تخصیص منابع و تأمین اغراض سپرده­گذار و قانون­گذار همراه بوده است. در این مقاله، فرایند ایجاد اتحادیه­ای شفاف برای ارائه تسهیلات قرض­الحسنه در سه فاز اول) تشکیل اتحادیه قرض­الحسنه، دوم) فرایند ارزیابی و کنترل و سوم) ایجاد ضمانت در اتحادیه قرض­الحسنه و نهایی‌سازی فرایند ارائه تسهیلات در اتحادیه قرض­الحسنه طراحی شده است. در این فرایند از فناوری­های نوین مالی شامل زنجیره بلوکی، قراردادهای هوشمند خودکار، ایجاد هویت دیجیتال، فعالیت­های احراز هویت (KYC) (Know Your Customer) و احراز هویت مشتریانِ طرف معامله با دریافت­کننده وجوه (KYCC) (KnowYour Customer’s Customer) در فرایند ثبت رکوردهای معاملاتی، گردش شفاف اطلاعات تحت نظارت رگلاتور، بازبینی جزئیات مالی در راستای رویه­های قانونی و قوانین ضدپولشویی (AML) (AntiMoneyLaundering) استفاده شده است و سازوکاری مؤثر، تخلف­ناپذیر و هوشمند جهت تخصیص منابع قرض‌الحسنه معرفی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing a Process for Creation of Interest-Free Smart Syndicate Based on Financial Modern Technologies

نویسندگان [English]

  • Mahdi Ghaemi asl 1
  • Zahra Khalaji Pirbalooti 2
1 Assistant Professor of Islamic Banking and Economics Department, Faculty of Economic, Kharazmi University
2 Islamic Banking Master's Degree Student, Faculty of Economic, Kharazmi University
چکیده [English]

One of the most essential functions of Islamic banking and usury-free banking system is the creation of an opportunity to operate interest-free deposits and using these deposits in providing facilities in the direction of determined goals that usury-free banking operation and relevant instructions, determined its limits. However, the operational and executive framework of interest-free funds always had motivation challenges in equipping resources and many deviations in the allocation of resources and supply intentions of investors and legislators. In this paper, by designing a process for creation of transparent interest-free facilities in three phases: (1) creation of interest-free Syndicate, (2) Control and evaluation process, (3) creation of guarantee in interest-free Syndicate and finalization of process of rendering facilities in interest-free Syndicate and using financial modern technologies (including Blockchain, automatic smart contracts, creation of digital identity, identification activities (KYC) (Know Your Customer) and contracting party customer identification by money receiver (KYCC) (Know Your Customer's Customer) in framework of transaction records registration, clear information circulation under supervision of regulator, reviewing financial details in direction of anti-money laundering rules and procedures, an effective and smart process that cannot be violated is introduced to allocate interest-free sources

کلیدواژه‌ها [English]

  • financing
  • Interest Free
  • Blockchain
  • Financial Modern Technologies
  1. بازمحمدی، حسین؛ «تأمین اعتبارات بزرگ به صورت مشترک توسط بانک‌ها در چارچوب بانکداری بدون ربا»؛ فصلنامه روند، س20، ش٦١ و ٦٢، 1392.
  2. باقری، محمود و همکاران؛ «مفهوم‌شناسی تسهیلات سندیکایی و ضرورت آن در نظام حقوقی ایران»؛ فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، ش52، 1395.
  3. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛ «دستورالعمل اجرایی تسهیلات و تعهدات سندیکایی»؛ دستورالعمل شماره 209053/93، ابلاغی 04/08/1393.
  4. توحیدی­نیا، ابوالقاسم؛ «جذب سپرده قرض‌الحسنه به کمک ابزار مالی- اسلامی (صکوک)»؛ نشریه تحقیقات مالی اسلامی، ش2، 1391.
  5. حیدری‌فر، سوده؛ «بررسی عوامل مؤثر بر عدم بازگشت به‌موقع تسهیلات اعطایی بانک ملی ایران»؛ پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، 1390.
  6. رضویه، اصغر؛ روش‌های پژوهش در علوم رفتاری و تربیتی؛ شیراز: دانشگاه شیراز، 1396.
  7. طباطبایی­نژاد، سیدمحمد و همکاران؛ «عدم تقارن اطلاعات در حقوق بانکی (مطالعه موردی: قراردادهای تسهیلات سندیکایی)»؛ فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی،س47،ش1، 1396.
  8. لیلابی، مهرداد و همکاران؛ «تبیین نقش سیستم یکپارچه پولی- بانکی بر شفافیت مبادلات صندوق‌های قرض‌الحسنه»؛ فصلنامه چشم­انداز مدیریت مالی و حسابداری، ش 23، 1397.
  9. مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی؛ «آسیب‌شناسی نظام بانکی؛ ساماندهی تجهیز و تخصیص منابع قرض‌الحسنه بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی (ویرایش اول)»؛دفتر مطالعات اقتصادی، شماره گزارش 14455، 1394.
  10. ــــــــــ؛ «آسیب‌شناسی نظام بانکی؛ ساماندهی تجهیز و تخصیص منابع قرض‌الحسنه بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی (ویرایش دوم)»؛دفتر مطالعات اقتصادی، شماره گزارش 14455-1، 1396.
  11. هرورانی، حسین و مصطفی زهتابیان؛ «شیوه‌های اعطای تسهیلات و نحوه وام‌دهی با توجه به ماهیت آنها»؛ مجله بورس، ش86، 1388.

12. Buitenhek, M.; “Understanding and applying Blockchain technology in banking: Evolution or revolution?”; Journal of Digital Banking, No.1(2), 2016.

13. Chang, S.H. and S.D. Kim; “A service-oriented analysis and design approach to developing adaptable services”; In IEEE International Conference on Services Computing, 2007.

14. Chen, W., G. Xiang, Y. Liu & K. Wang; “Credit risk Evaluation by hybrid data mining technique”; Systems Engineering Procedia, No.3, 2012.

15. Collomb, A. & K. Sok; “Blockchain/distributed ledger technology (DLT): What impact on the financial sector?”; Digiworld Economic Journal, No.103, 2016.

16. Dennis, S. A., & D. J. Mullineaux; “Syndicated Loans”; Working Paper, University of Kentucky, 1999.

17. Etikan, I., R. Alkassim & S. Abubakar; “Comparision of snowball sampling and sequential sampling technique”; Biometrics & Biostatistics International Journal, No.3(1), 2016.

18. Etikan, I., S. A. Musa & R. S. Alkassim; “Comparison of convenience sampling and purposive sampling”; American journal of theoretical and applied statistics, No.5(1), 2016.

19. Gadanecz, B.; “The syndicated loan market: structure, development and implications”; BIS Quarterly Review, 2004.

20. Hofmann, E., U. M. Strewe & N. Bosia; “Supply chain finance and blockchain technology: the case of reverse securitization”; (http://link.springer.com/10.1007/978-3-319-62371-9), 2017.

21. Ivashina, V.; “Asymmetric information effects on loan spreads”;Journal of financial Economics, No.92(2), 2009.

22. Jabbari, A., & P. Kaminsky; Blockchain and Supply Chain Management; Berkeley: Department of Industrial Engineering and Operations Research University of California, 2018.

23. Kehoe, L., et al; When two chains combine Supply chain meets blockchain; Development LLC, 2017.

24. Kendall KE, et al; Systems analysis and design; Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall; 1992.

25. Kendall KE, JE Kendall; Systems analysis and design; Prentice Hall Press; 2010.

26. Lee, S. W., & D. J. Mullineaux; “Monitoring, financial distress, and the structure of commercial lending syndicates”; Financial management, 2004.

27. McMillan, J.; “The End of Banking: Money, Credit, and the Digital Revolution”; a Trouver, 2014.

28. McWaters, R., G.Bruno, R. Galaski & S. Chaterjee; “The future of financial infrastructure: An ambitious look at how blockchain can reshape financial services”; In World Economic Forum, 2016.

29. Saunders, M., Lewis, P. H. I. L. I. P., & A. D. R. I. A. N. Thornhill;  Research methods; England: Business Students 4th edition Pearson Education Limited, 2016.

30. Sufi, A.; “Information asymmetry and financing arrangements: Evidence from syndicated loans”; The Journal of Finance, No.62(2), 2007.

31. Valacich J., J. George, J. Hoffer; Essentials of systems analysis and design; Prentice Hall Press, 2014.

32. Van de Velde, Jo, A. Scott, K. Sartorius, I. Dalton, B. Shepherd, C. Allchin, M. Dougherty, P. Ryan, and E. Rennick; Blockchain in capital markets -The prize and the journey; Euroclear Group and Oliver Wyman, 2016.

33. Whitten JL, LD Bentley, KC. Dittman; Systems Analysis and Design Methods 5e; McGraw-Hill Higher Education, 2000.

34. Zheng, Z., S. Xie, H. N. Dai, X. Chen & H. Wang; “Blockchain challenges and opportunities: A survey”; International Journal of Web and Grid Services, No.14(4), 2018.