تبیین چارچوب مفهومی مشروعیت تسهیم ریسک در قراردادهای مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه امام صادق

چکیده

نگاه ها نسبت به ریسک و نحوه مواجه با آن در اقتصاد و مالی بسیار متکثر و متنوع است. الگوهای مختلفی از جمله احاله، انتقال و تسهیم ریسک را می توان در مواجه با ریسک در نظر گرفت. این پژوهش برآن است تا با ترسیم چارچوبی مفهومی ناظر به مسئله ریسک از منظر اسلامی نشان دهد که الگوی مدنظر اسلام در مواجهه با ریسک، دور از راهبردهایی مانند احاله یا انتقال ریسک و نزدیک به الگوی تسهیم ریسک است. نتایج این پژوهش بر اساس قواعد فقهی و آموزه های اسلامی نشان داده است که شریعت اسلام در قبال ریسک، 4 اصل مشروعیت درآمدزایی ریسک، هم‌راستایی ریسک و بازده، لزوم همراهی ریسک با عوامل اصلی تولید و اصل عدم مشروعیت ریسک در ارکان قرارداد را به عنوان مبنای خود قرار داده است. بر اساس این اصول می توان مولفه های عملیاتی تسهیم ریسک در فضای مالی اسلامی را یعنی همبستگی در تحمل ریسک، تامین مالی با پشتوانه دارایی و بازده مشروط به وضعیت را استخراج نمود. بر این اساس می توان گفت که هرچه یک ساختار تامین مالی بیشتر به سمت این ویژگی ها حرکت کند بیشتر مختصات تسهیم ریسک را در خود فراهم آورده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Conceptual Framework of Risk Sharing In Islamic Finance

نویسنده [English]

  • ali mostafavisani
imam sadiq university
چکیده [English]

The view about risk and how to deal with it, is very various in finance and economics. When faced with risks, the choice that is available is to take the risk, transfer, shifting or share the risk. This study aims to draw a conceptual framework of risk in Islamic jurisdiction and show Islamic finance encourages risk sharing in its many forms but generally discourages risk shifting or risk transfer. The results of this study shown that four principles of risk sharing in Islamic finance is "the legitimacy of income-generating of risk-taking”, "the direct relationship between the rate of risk-taking and income", “prohibition of an element of uncertainty in a contract” and “necessity of jointing risk with labor or capital”. Also based on these principles, the operational components of risk sharing in the Islamic financial that is “mutuality in bearing risk”, “State‐contingent claims” and “Asset‐based financing” that Pursuing these goals brings the financial system closer to the risk-sharing model.

کلیدواژه‌ها [English]

  • risk sharing
  • Conceptual Framework
  • Islamic Finance
  • financial contracts