ضوابط شروط ضمن قرارداد؛ مطالعه موردی: وجه التزام بانکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر- بنیاد علمی و فرهنگی شهید مطهری

چکیده

یکی از معضلات نظام بانکی تأخیر مشتریان در بازپرداخت دیون است. در بانکداری اسلامی به منظور حل این مشکل از راهکار اشتراط وجه التزام در قراردادها استفاده می‌شود؛ ولی این شرط به دلیل مشابهت با ربا و مخالفت با کتاب از جهت مشروعیت محل پرسش است و میان پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد؛ موافقان بر این باورند که عنوان تحقق‌بخش این شرط و وجه گرفتن مبلغ زیاده، «تخلف» و «تقصیر» مشتری است و نه «تمدید مهلت»؛ پس این شرط با ربا مطابقت نداشته و طبق ادله شروط، لازم‌الوفاست. در پژوهش پیش رو کوشش شده با روش توصیفی و تحلیلی بیان شود که اولاً، ضابطه و حدود مخالفت با کتاب در شروط قراردادی چیست؟  ثانیاً، آیا وجه التزام بانکی این ضابطه را ندارد و در نتیجه مصداق شرط مخالف کتاب است یا نه؟ و تحت عموم قاعده شروط باقی مانده و لازم‌الوفاست؟ یافته این پژوهش، ضمن حل یک مسئله مهم فقهی، گام مهمی در حل چالش وصول مطالبات بانکی خواهد بود.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The rules of conditions in term of contract Case study: penalty condition

نویسنده [English]

  • Seyed Amrollah Hosseini
Motahari Foundation For knowledg and culture
چکیده [English]

One of the problems of the bankinig system is the delay in repaying debts. In order to solve this problem Islamic banks   use penalty condition in term of contract. But this condition is questionable due to its similarity to Riba and disagreements among the researchers. Proponents belive that the title of the realization of this condition and giving excessive amount is offense and fault of the customer and not the extension of the deadline and therefore this condition is not consistent  with the Riba and according to the proofs of the conditions is necessary. In this research by descriptive and analytical method stated that, firstly what are the terms and conditions of opposition of the Quran and Sunnah in the contractual terms? Secondly is penalty condition dose not have this rule and remains necessary? The result of this paper while solving a major jurisprudential issue will be an important step in solving the bank claims challenges.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Terms of contract
  • The condition against Quran and Sunnah
  • riba
  • Penalty condition
  • Bank claims