مقایسه سپرده‌های تلفیقی و تفکیکی در بانکداری بدون ربا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 هیأت علمی / بخش اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

3 هیأت علمی / پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران.

4 هیات علمی / بخش اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

چکیده

هدف مطالعه پیش رو پاسخ به این پرسش است که از نگاه سود سپرده‌ها، کدام‌یک از روش‌های  سپرده‌گذاری تلفیقی یا تفکیکی در بانکداری بدون ربا برتر است. در روش سپرده‌های تلفیقی، بانک سپرده‌ها را در قالب یکسان از سپرده‌گذاران دریافت می‌نماید؛ اما در روش سپرده‌های تفکیکی، سپرده‌ها بر اساس نوع قرارداد ـ مبادله‌ای یا مشارکتی ـ بر مبنای تصمیم سپرده‌گذاران تفکیک می‌گردد. فرضیه این است که تلفیقی یا تفکیکی‌بودن سپرده‌ها بر سود سپرده‌گذاران تأثیر دارد.
در این راستا، یک الگوی نظری طراحی شده که بر اساس آن نشان داده می‌شود سود روش تلفیقی بیشتر از ـ و در شرایطی برابر با ـ روش تفکیکی می‌باشد. این امر را می‌توان بر اساس نظریه سبد دارایی‌های مارکویتز (تنوع‌بخشیدن در دارایی‌ها سبب کاهش مخاطره می‌شود)، تحلیل نمود. مطالعه نشان می‌دهد که برای سطح مخاطره یکسان، در غالب موارد، سود انتظاری روش تلفیقی از ترکیب‌های مختلف روش تفکیکی بیشتر است. همچنین در روش تفکیکی ملاحظه می‌شود که تنها تحت شرایط خاص، افراد مخاطره‌گریز شدید می‌توانند به مطلوبیت بیشتر برسند؛ بنابراین بر اساس معیار سود انتظاری برای سپرده‌گذارها، ترکیب دو روش سپرده‌های تلفیقی و تفکیکی بهینه می‌باشد؛ زیرا افراد با ترجیحات متفاوت می‌توانند به بالاترین سطح مطلوبیت خود دست یابند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of Compilation and Separate Deposits in Usury Free Banking

نویسندگان [English]

  • mohammad houssin dianati 1
  • Karim Eslamloueyan 2
  • Seyyed 'Abbas Moosaviyan 3
  • Rouhollah Shahnazi 4
1 Department of Economics, faculty of Economy, Management and Social Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran.
2 Department of Economics, Faculty of Economy, Management and Social Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran.
3 Islamic Research Institution for Culture and Thought,
4 Department of Economics, faculty of Economy, Management and Social Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran.
چکیده [English]

The purpose of this study is to answer the question of which deposit consolidation method is preferred in terms of deposit profits. In a consolidated deposit method, the bank receives deposits in the same way as depositors, but in a separate deposit method, deposits are broken down by type of contract (exchange or participant) based on the depositor's decision. The hypothesis is that the compilation or separation of deposits affects depositors' profits.
 In this regard, a theoretical model is designed to show that the profit of the compilation method is greater than (or under conditions equal to) the separation method. This can be analyzed based on the Markovitz portfolio of portfolios of assets; the diversification of assets reduces the risk. The study shows that, for the same level of risk, in the majority of cases, the expected profit is more than the combined method of different combinations of the separation method. In addition, in the separation method, it can be seen that only under certain conditions, people with severe risk can be more desirable. Therefore, based on the expected benefit rate for depositors, the combination of two methods of) deposits and segregation is optimal, since individuals with different preferences can achieve their highest level of utility.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Usury free banking
  • Participation contracts
  • Transactional contracts
  • and compilation and Separation deposits
  1. جلیلی خشنود، جلیل؛ آنالیز آماری و روش‌های آن و کاربرد آن در (مدیریت و حسابداری)؛ تهران: نشر سرا، 1383.
  2. سبحانی، حسن؛ «ارزیابی و تحلیل عملیات بانکی بدون ربا در ایران 1363-1370»؛ دانش و توسعه، ش3، 1374.
  3. داودی، پرویز و حسین صمصامی؛ به سوی حذف ربا از نظام بانکی (از نظریه تا عمل)؛ تهران: انتشارات دانایی و توانایی، 1389.
  4. داودی، پرویز و محمد بیدار؛ «بررسی الگوی تفکیک عقود در بانکداری اسلامی»؛ معرفت اقتصاد اسلامی، س3، ش1، 1390.
  5. راس، شلدون؛ مبانی احتمال؛ ترجمه احمد پارسیان و علی زینل همدانی؛ اصفهان: نشرشیخ بهایی، 1381.
  6. صدیقی، محمد نجات‌الله؛ ربا، بهره بانکی و حکمت تحریم آن در اسلام؛ ترجمه حسین میسمی؛ تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق7، 1387.
  7. عیوضلو، حسین؛ «اصول و مبانی نظام پولی در اقتصاد اسلامی»؛ فصلنامه اقتصاد اسلامی، س8، ش29، 1387.
  8. قلیچ، وهاب؛ «طرح پیشنهادی ساماندهی بانک‌ها بر اساس عقود اسلامی»؛ فصلنامه تازه‌های اقتصاد، س9، ش132، 1390.
  9. موسویان، سیدعباس؛ «انواع بانک‌های بدون ربا»؛ فصلنامه اقتصاد اسلامی، س3، ش11، 1382.

10. ــــــــ؛ «الگوی جدید بانکداری بدون ربا»؛ فصلنامه اقتصاد اسلامی، س6، ش23، 1385.

11. ــــــــ؛ «نقد و بررسی قانون عملیات بانکی بدون ربا و پیشنهاد قانون جایگزین»؛ فصلنامه اقتصاد اسلامی، س7، ش25، 1386.

12. میسمی، حسین و وهاب قلیچ؛ «ارزیابی چالش‌های اجرای بانکداری بدون ربا در کشور»؛ فصلنامه تازه‌های اقتصاد، س9، ش132، 1390.

  1. 13.    Adams, A. T., P. M. Booth, D. C. Bowie & D. S. Freeth; Investment Mathematics; Atrium: John Wiley & Sons Ltd, 2003.
  2. 14.    Becker, P. M.; Integrating New Asset Classes into an Asset Allocation Framework Using Scenario Methodologies in the Case of Microfinance; Dissertation of the University of St. Gallen, 2010.
  3. 15.    Chen, W. P., H. Chung, K. Y. Ho & T. L. Hsu; "Portfolio Optimization Models and Mean-Variance Spanning Tests"; in Lee, C. F., A. C. Lee, & J. Lee; Handbook of Quantitive Finance and Risk Management, New York: Springer Science & Business Media, Inc, 2010.
  4. 16.    Cuthbertson, K. & D Nitzsche; Quantitative Financial Economics: Stocks, Bonds and Foreign Exchange; London: John Wiley & Sons Ltd, 2004.
  5. 17.    Huang, C. F.; Foundations for Financial Economics; New Jersey: Prentice-Hall, Inc, 1988.
  6. 18.    Jones, C.; Financial Economics; New York: Routledge, 2008.
  7. 19.    Lai, T. L. & H. Xing; Statistical Models and Methods for Financial Markets; New York: Springer Science+Business Media, LLC, 2008.
  8. 20.    Lee, C. F., J. E. Finnerty & H. Y. Chen; "Risk-Aversion, Capital Asset Allocation, and Markowitz Portfolio-Selection"; in Lee, C. F., A. C. Lee, & J. Lee; Handbook of Quantitive Finance and Risk Management, New York: Springer Science+Business Media, Inc, 2010.
  9. 21.    Lee, C. F. & A. C. Lee; Encyclopedia of Finance; New York: Springer Science & Business Media, Inc, 2006.
  10. 22.    Lovric, M.; International Encyclopedia of Statistical Science; Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 2011.
  11. 23.    Mirakhor, A.; "Analysis of Short-Term Asset Concentration in Islamic Banking"; IMF Working Paper, 1987.