نقش سازوکارهای اعمال قرارداد در تمایز میان نظام تأمین مالی اسلامی و متعارف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد اقتصاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

2 استادیار اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف

3 دانشگاه تهران

چکیده

بسیاری از مطالعات اقتصاد اسلامی، تمایز دو نظام تأمین مالی اسلامی و متعارف را در استفاده از قراردادهای جایگزین می­دانند. در این مقاله ضمن تصدیق این مطلب به عنوان یک عامل مهم و تأثیرگذار، تمرکز بر دو عامل متمایزکننده دیگر یعنی ترجیحات مشتریان و ماهیت نظام حقوقی و قضایی پشتیبان، به عنوان دو عامل مربوط به محیط نهادی نظام تأمین مالی و به ترتیب مؤثر بر سازوکارهای غیررسمی و رسمی، اعمال قراردادهای آن و شناخت تأثیر متقابل این دو بر یکدیگر خواهد بود. در این راستا با استفاده از مدل­های نظری مبتنی بر نظریه بازی، نقش این عوامل مدل‌سازی شده است و نشان داده­ است که تغییر این متغیرهای نهادی چگونه می­تواند بر عملکرد نظام تأمین مالی مؤثر باشد و نیز این دو عامل پیرامونی یعنی ترجیحات مشتریان و نیز عملکرد دستگاه قضایی چگونه بر یکدیگر تأثیرگذار هستند؛ همچنین با استفاده از رویکرد بازی فراگیر، شرایط نظری برای بروز بحران مالی با تکیه بر نقش عوامل پیش‌گفته را تبیین کرده است.   

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the role of formal and informal contract enforcement mechanisms in distinguishing Islamic and conventional financial systems

نویسندگان [English]

  • A F 1
  • H S 1
  • S f 2
  • BEHZAD BABAZADEH KHORASANI 3
1 استاد اقتصاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران
2 استادیار اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف
3 PhD Candidate / University of Tehran
چکیده [English]

Most studies believe that using alternative contracts distinguishes between Islamic and conventional financial systems. This study, confirming the importance of this factor, focuses on the role of two other important distinguishing factors: customer preferences and supporting legal and judicial systems, as factors related to institutional environment of the financial system and effective, respectively, on its informal and formal contract enforcement mechanisms. Using game theory approach, assuming customer's different preferences and contract enforcement incompleteness, this paper models explain the role of different contract enforcement regimes and customer endogenous and dynamic preferences on the performance of financial systems. Also, using global game approach, a theoretical explanation for the occurrence of financial crises relying on the borrower runs resulting from the role of judicial system on enforcing contracts and the customer preferences has been presented. This study theoretically helps understanding the institutional roots of differences in the financial systems, specially the complementary role of Islamic educational, legal and judicial systems for the Islamic financial system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Islamic financial system
  • Contract enforcement mechanisms
  • Game Theory
  • Economics and law
  1. حسینی دولت­آبادی، سید مهدی؛ «ترتیبات خلق پول از منظر اقتصاد متعارف و اقتصاد اسلامی با تأکید بر نرخ ذخیره قانونی»، رساله دکتری اقتصاد، دانشگاه تهران، 1394.
  2. صدر، محمدباقر؛ اقتصاد ما، ترجمه محمدکاظم موسوی؛ تهران: برهان، 1350.
  3. ________؛ بانک بدون ربا؛ ترجمه مرتضی زنجانی؛ تهران: فرهنگ سبز، 1389.
  4. شریف‌زاده، محمدجواد؛ «سازوکارهای اعمال قرارداد در اقتصاد اسلامی؛ تحلیل تطبیقی هزینه­های اعمال قرارداد در اقتصاد صدر اسلام»؛ اقتصاد اسلامی، س11، ش44، 1390.
  5. کهف، منذر و سید حسین میرمعزی؛ «علم اقتصاد اسلامی، تعریف و روش»؛ اقتصاد اسلامی، س6، ش23، 1385.
  6. محمدپور، رضا و همکاران؛ «اخلاق در بانکداری اسلامی با تأکید بر نظریه اطلاعات نامتقارن: کاربست بازی‌های بیزین»؛ مطالعات اقتصاد اسلامی، س10، ش19، 1396.
  7. موسویان، سیدعباس و علی نظری؛ «الگوی مطلوب ذخیره قانونی در بانکداری اسلامی، اقتصاد و بانکداری اسلامی»؛اقتصاد و بانکداری اسلامی، س1، ش2، 1392.
  8. میرمعزی، سیدحسین؛ «اخلاق اسلامی و مذهب اقتصادی اسلام»؛ اقتصاد اسلامی، س16، ش62، 1395.
  9. ندری، کامران و همکاران؛ «نقش نظام بانکداری اسلامی در کاهش زمینه‌های ایجاد بحران‌های مالی»؛ جستارهای اقتصادی، س10، ش19، 1392.
10. Baele, Lieven & et al; “Of religion and redemption: Evidence from default on Islamic loans”; Journal of Banking & Finance, V.44, 2014.‏

11. Berg, Nathan, and Jeong-Yoo Kim; “Prohibition of Riba and Gharar: A signaling and screening explanation?”; Journal of Economic Behavior & Organization, V.103, 2014.‏

12. Bohnet, Iris & et al; “More order with less law: On contract enforcement, trust, and crowding”; American Political Science Review, V.95,1, 2001.‏

13. Bolton, Patrick and Mathias Dewatripont; Contract theory; MIT press, 2005.‏

14. Bond, Philip, and Ashok S. Rai; “Borrower runs”; Journal of development Economics ,V.88, 2 ,2009.

15. Bowles, Samuel; “Endogenous preferences: The cultural consequences of markets and other economic institutions”; Journal of economic literature, V.36,1 ,1998.

16. Cavalcanti, Marco Antonio FH; “Credit market imperfections and the power of the financial accelerator: a theoretical and empirical investigation”; Journal of Macroeconomics, V.32,1, 2010.‏

17. Clague, Christopher & et al.; “Contract-intensive money: contract enforcement, property rights, and economic performance”; Journal of economic growth, V.4, 2, 1999.‏

18. Cooter, Robert, and Thomas Ulen; Law and economics; Addison-Wesley, 2016.‏

19. Diamond & et al; “Bank runs, deposit insurance, and liquidity”; Journal of political economy, V.91, 3,1983.‏

20. El-Komi, Mohamed, and Rachel Croson; “Experiments in Islamic microfinance”; Journal of Economic Behavior & Organization,V.95, 2013.‏

21. Esposito, G. & et al; Judicial system reform in Italy-A key to growth; No.14-32, International Monetary Fund, 2014.

22. Freixas, Xavier, and Jean-Charles Rochet; Microeconomics of banking; MIT press, 2008.‏

23. Goldstein, Itay, and Ady Pauzner; “Demand–deposit contracts and the probability of bank runs”; the Journal of Finance, V.3, 60, 2005.‏

24. Jappelli, Tullio, Marco Pagano, and Magda Bianco; “Courts and banks: Effects of judicial enforcement on credit markets”; Journal of Money, Credit and Banking, 2005.‏

25. Mohieldin, Mahmoud; Realizing the potential of Islamic finance; World Bank Economic Premise, 2012.

26. Morris, Stephen, and Hyun Song Shin; “Unique equilibrium in a model of self-fulfilling currency attacks”; American Economic Review, 1998.‏

27. Morris, Stephen, and Hyun Song Shin; “Global Games: Theory and Applications.”; In M. Dewatripont, L. Hansen, & S. Turnovsky (Eds.), Advances in Economics and Econometrics: Theory and Applications, Cambridge, Cambridge University Press; 2006.

28. North, Douglass C; Institutions, institutional change and economic performance; Cambridge university press, 1990.

29. Quintin, E; “Limited enforcement and the organization of production”, Journal of Macroeconomics, V.30, 2008.

30. Quintin, Erwan; “Limited enforcement and the organization of production”; Journal of Macroeconomics, V.30, 3, 2008.‏

31. Stigler, G. J., & Becker, G. S.; “De gustibus non est disputandum”;American Economic Review, V.67, 1977.

32. Stigler, George J., and Gary S. Becker; “De gustibus non est disputandum”; The american economic review, V.67, 2, 1977.

33. Williamson, Oliver E.; Contract, governance and transaction cost economics;World Scientific, 2017.‏