الزامات تخصیص عادلانه منابع در نظام بانکی در چارچوب اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی اقتصاد اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

2 دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

3 مدیرعامل صندوق ضمانت سپرده ها و هیئت علمی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

از ارکان مهم سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، عدالت محور بودن آنهاست. تخصیص بهینه منابع بانکی باعث می‏شود افراد بتوانند در اقتصاد نقش ایفاء کنند. پژوهش پیش رو، سعی دارد عوامل مؤثر و دارای اولویت که بر تخصیص عادلانه منابع بانکی تأثیر بسزایی دارد را احصاء نماید و راهکارهای اجرایی ارائه دهد. در این تحقیق ابتدا با روش مطالعه کتابخانه‏ای، اصول و الزامات کلان تخصیص عادلانه منابع بر اساس سیاست‏های اقتصاد مقاومتی استخراج و سیاست‏ها و الزامات اجرای عدالت با مطالعه تطبیقی سایر کشورها، احصاء گردید. پس از استخراج این الزامات، وضع موجود هر یک از شاخص‌ها و راهکارهای آن به روی نخبگان گذاشته شد و بر اساس آزمون دوجمله‌ای و آزمون فریدمن این نتایج اولویت‌بندی شد. سپس با استفاده از روش فرا تحلیل، مهم‌ترین راهکارهای تخصیص عادلانه منابع به ترتیب اولویت، شناسایی شدند که عبارت‌اند از: 1. تقویت نظارت فنی و بهبود استقلال بانک مرکزی، 2. بهبود و گسترش فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات و گسترش فین‏تک‏ها، 3. کاهش تصدی‌گری نهاد‏های دولتی، 4. حمایت از بانک‏هایی که به توسعه صندوق خطرپذیر کمک می‏کنند.  5. توسعه وثیقه‏های مورد قبول بانک و قبول سندهای مبتنی بر اعتماد. درصورتی‌که این اولویت‏ها اجرایی شود، تخصیص منابع در بانک‏ها عادلانه می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Requirements for fair and equitable allocation of resources

نویسندگان [English]

  • hamed abbasi 1
  • Seyyed Abbas Mousavian 2
  • Mohammad Talebi 3
1 Student of Islamic Economics Research Center for Islamic Culture and Thought
2 دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
3 هیئت علمی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع)
چکیده [English]

One of the important pillars of the policies of the resistance economy is their justice. Optimal allocation of banking resources allows individuals to play a role in the economy. The present study tries to enumerate the effective and priority factors that have a great impact on the fair allocation of banking resources and provide executive solutions. In this study, first by library study method, the principles and requirements of equitable allocation of resources based on resistance economic policies were extracted and policies and requirements of justice were calculated by comparative study of other countries. After extracting these requirements, the status quo of each of its indicators and solutions was put to the vote of the elites, and based on the two-sentence test and the Freudman test, these results were prioritized. Then, using the meta-analysis method, the most important strategies of equitable allocation of resources were identified in order of priority, which are:
1. Strengthening technical supervision and improving the independence of the central bank, 2. Improving and expanding information and communication technology and expanding fintechs, 3. Reducing the ownership of government institutions, 4. Supporting banks that are developing a venture fund They help and 5. Develop guarantees accepted by the bank and accept trust-based documents.
If these priorities are implemented, the allocation of resources in banks will be fair.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Resistance Economics
  • Islamic Banking
  • Fair Resources Allocation
  • Ethics Banking
نهج‌البلاغه

  1. چپرا، محمّدعمر؛  نحو نظام نقدى عادل؛ القاهره: المعهد العالمى للفکر الاسلامى، 1401ق.
  2. حسینی، سیدرضا؛ «معیارهای عدالت اقتصادی از منظر اسلام (بررسی انتقادی نظریه شهید صدر)»؛ اقتصاد اسلامی، ش32، 1387.
  3. سبحانی، حسن و محمد امیرعلی؛ «پژوهشی در استخراج معیارهای حق و عدل در بانکداری بدون ربا»؛ فصلنامه اقتصاد اسلامی، ش55، 1393.  
  4. طیبی، سید کمال و همکاران؛  «عوامل تعیین‌کننده نابرابری اقتصادی در کشورهای منتخب اسلامی با تأکید بر نقش اقتصاد اسلامی»؛ همایش اقتصاد اسلامی و توسعه، مشهد: دانشگاه فردوسی، 1387.
  5. عیوض‌لو، حسین؛ «اصول و مبانی نظام پولی در اقتصاد اسلامی»؛ فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، ش29، 1387.
  6. عیوض‌لو، حسین و مجید کریمی ریزی؛ «شناسایی و اندازه‌گیری شاخص عدالت و کارایی در نظام بانکی؛ موردمطالعه: بانک توسعه صادرات ایران، استان اصفهان»؛ مطالعات اقتصاد اسلامی، ش۱۵، 1394.
  7. قلیچ، وهاب؛ «شناسایی چارچوب عملیاتی بانک عدالت محور با استفاده از رویکرد اسلامی»؛ مجله اقتصاد و بانکداری اسلامی، س۷ ، ش23، 1397.
  8. کهندل، محمد؛ «عدالت در بانکداری اسلامی»؛ مجموعه مقالات همایش اسلام و توسعه اقتصادی، تهران، دانشگاه تربیت مدرس، 1384.
  9. مطهری، مرتضی؛ جهان‌بینی توحیدى؛ قم: انتشارات صدرا، 1369.
10. ــــــــــ؛ عدل الهی؛ چ4، تهران: صدرا، 1368.

11. ــــــــــ؛ نظری به نظام اقتصادی اسلام؛ تهران: صدرا، 1368.

12. موسویان، سیدعباس؛ «طراحی مدل عملیاتی بانکداری اسلامی؛ سازگار با الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت»؛ فصلنامه علوم انسانی اسلامی صدرا، ش10، 1389.

13. میرمعزی، سیدحسین؛ «الگوی ذخایر سپرده‌های بانکی در بانکداری اسلامی»؛  فصلنامه اقتصاد اسلامی، ش۱۷، 1384.

14. میرمعزی، سیدحسین و جمعی از نویسندگان؛ عدالت اقتصادی از دیدگاه اسلام؛ تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1393.

15. هاشمی، سید محمدتقی؛ «ارزیابی تحقق عدالت اقتصادی در الگوی بانکداری اسلامی با تأکید بر الگوی تفکیک و الگوی بانکداری تجاری»؛ قم: پایان‌نامه کارشناسی ارشد جامعه المصطفی العالمیه، 1392.

  1. Abdul Rahim Abdul Rahman.; “Islamic Microfinance: A Missing Component in Islamic Banking”; Kyoto Bulletin of Islamic Area Studies, vol.1-2, 2007.
  2. Abou-Zeinab Ali.; “Patterns of Bank Credit Allocation and Economic Growth, The Case of Denmark 1736-2012”; Land paper in Economic History, V.131, 2013.
  3.   Ahmed, Z.Islam; "Poverty and Income Distribution"; The Islamic Foundationy leicester, UK, 1991.
  4. Burgess Robin &et al; “Banking for poor: Evidence from India”; Journal of the European Economic Association, V.3, 2004.
  5. Farook, Syed, Lanis, Roman; “Banking on Islam? Determinants of Corporate Social Responsibility Disclosure”; Proceedings of the Sixth International Conference on Islamic Economics, Jakarta, Indonesia, 2005.
  6. Hassan, M.K., Alamgir. D.;”Microfinancial Services and Poverty Alleviation in Bangladesh: A Comparative Analysis of Secular and Islamic NGOs. In M. Iqbal (ed.)”; Islamic Economic Institutions and the Elimination of Poverty (The Islamic Foundation, Leicester), 2002.
  7. Haynes, George W.; “Credit Access for High-Risk Borrowers in Financially Concentrated Markets: Do SBA Loan Guarantees Help?”; Small Business Economics, vol.8, 1996.
  8. Iqbal, M.; “Introduction in M. Iqbal (ed.) Islamic Economics Institutions and the Elimination of Poverty”; The Islamic Foundation, Leicester UK, 2002.
  9. Kamla, Raina, Rammal, Hussain G.; “Socaial Reporting in Islamic BankS: Does Socail Justice matter?”; Accounting Auditig and Accountability Journal, vol.26, 2012.
  10. Kamla Rania, Rammal Hussain G.; “Social Reporting by Islamic Banks: Does Social Justice Matter”; Accounting, auditing and accountability journal, vol.26, 2013.
  11. Kelly, Charles &et al.; “Equipment Lease Financing: The Role of Community Banks”;  Romain College of Business University of Southern Indiana, 2013.
  12. Khan, M. ay.; “Rural Development through Islamic Banks the Islamic Foundation”; Leicester, 1994.
  13. Report on Sustainable and Responsible Investing Trends in the United States, (2012).
  14. Richards, C.; “The kingdom of capital”; New Internationalist, NI 392, 2006.
  15. Lasse Andre Raa.; “Distribution effect on central bank independence, A panel data analysis”; 2017.
  16. Shin, D.; “Dual Sources of the South Korean Economic Crisis: Institutional and Organisational Failures and the Structural Transformation of the Economy. In F.J. Richter (Ed.)”; The East Asian Development Model: Economic Growth, Institutional Failure and the Aftermath of the Crisis, 2000.
  17. Wenli Li.; “Government Loan, Guarantee, and Grant Programs: An Evaluation”; FRB Richmond Economic Quarterly, vol. 84, 1998.
  18. Calomiris Charles W. & Charles P. Himmelberg; “Directed Credit Programs for Agriculture and Industry Arguments from Theory and Fact”, 1994.
  19. La porta & et al.; “Government Ownership of Bank”; The journal of finance, VOL.LVII, 2002
  20. Lasse André Raa.; “Distribution effects of central bank independence A panel data analysis of 134 countries between 1980 and 2012, Master’s thesis”; Department of Comparative Politics University of Bergen,2017.
  21. De Souza, F. A. M.; “Land tenure security and housing improvements in Recife Brazil”;Habitat International, Vol.23, 1999.
  22. 37. Payne, G.; “Urban land tenure policy options: Titles or rights?”; Habitat International, Vol.25, 2001.