Islamic Economics

Islamic Economics

Analysis of the Production Pattern from a Behavioral Economics Perspective within the Framework of Islamic Principles

Document Type : Original Article

Authors
seyyed reza hoseini 1
elahe keshtkar 2
1 Associate Professor, Department of Economics, Research Institute of Hawzah and University, Qom, Iran.
2 PhD Candidate in Economics (Islamic Economics), University of Qom, Qom, Iran
10.22034/iec.2026.2072438.2938
Abstract
Introduction: Conventional neoclassical economics models assume that producers are fully rational agents who aim to maximize profit, and their decisions are made solely based on complete information and cost-benefit analysis. However, extensive evidence from behavioral economics shows that the actual behavior of producers is influenced by various psychological and social factors, including behavioral preferences, cognitive limitations, non-financial goals, emotions, ethical rewards, experiential learning, and social norms. The present study aims to fill this theoretical gap by presenting a novel framework for analyzing producer behavior through the integration of behavioral economics and the value-based foundations of Islamic economics.
Research Objective: The main objective of this study is to present a novel model for analyzing producers’ decisions by integrating behavioral economics with the principles of Islamic economics.
Research Methodology: This research has employed a library-based method to examine the theoretical foundations of conventional economics, behavioral economics, and Islamic economics. Then, through an integrative approach, a new conceptual model has been designed, and the behavior of the Muslim producer has been modeled using graphical analysis and mathematical definitions.
Research Findings: The results indicate that a Muslim producer, by accepting ethical costs and relying on spiritual motivations, forgoes part of short-term maximum profit and increases the level of production. In the proposed model, the new equilibrium point occurs at a higher production level and a lower price compared to the conventional model, and the supply curve shifts to the right.
Conclusion: The integration of behavioral economics with the ethical and value-based principles of Islam offers a more realistic and justice-oriented model of production. This framework can serve as a basis for designing production policies based on behavioral incentives and value-orientations.
Keywords
Production Pattern
Behavioral Economics
Behavioral Preferences
Behavioral Learning
Social Norms
Non-Financial Goals
ابراهیمی سالاری، تقی، محمدی، سحر، و ویسی، شیما (1392). مقایسه تطبیقی عقلانیت در اقتصاد کلاسیک و اقتصاد اسلامی. همایش ملی جهاد اقتصادی.
حاجی‌ملادرویش، نرگس (1398). بررسی و نقد کتاب ؛ Nudge: Improving Decisions Wealth and Happiness about Health سقلمه؛ بهبود تصمیمات دربارۀ تندرستی، ثروت و خوشبختی. پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، (9).
حسینی، سیدرضا، و داودی‌پور، مسعود (1403). تحلیل الگوی مصرف از منظر اقتصاد رفتاری در چارچوب مبانی اسلامی. فصلنامه اقتصاد و بانکداری اسلامی، (50).
دادگر، یداله، و عزتی، مرتضی (1383). عقلانیت در اقتصاد اسلامی. فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، (9 -10).
سامانی، حسین، گلبابائی، سروش، و برهانی، خاطره (1401). پیش‌بینی قیمت آب بر اساس مؤلفه‌های همدلی و سرایت رفتاری. انجمن روانشناسی اجتماعی ایران، (46).
شعبانی، احمد، و عربلو، مرتضی (1397). مؤلفه‌های کنترلی حاکم بر انگیزه و رفتار اقتصادی انسان (از منظر اقتصاد اسلامی). نشریه مطالعات اقتصاد اسلامی، (2).
سعیدی، علی، و فرهانیان، سیدمحمدجواد (۱۳۹۴). مبانی اقتصاد و مالی رفتاری. تهران: انتشارات بورس.
صدر، سیدمحمدباقر (۱۳۶۷). اقتصاد ما. ج1-2، تهران: انتشارات اسلامی.
صدیقی، و دیگران (1375). مباحثی در اقتصاد خرد نگرش اسلامی. ترجمه حسین صادقی، تهران: پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس.
عزتی، مرتضی (1389). نظریه رفتار تولیدکننده مسلمان. فصلنامه اقتصاد اسلامی، (39).
عزتی، مرتضی (1393). الگوی رفتار تولیدکننده باورمند به‌زندگی پس از مرگ. فصلنامه اقتصاد اسلامی، (54).
عسگری، محمدمهدی، و عنان‌پور، مجید (1393). مطلوب‌گرایی در رفتار تولیدکننده براساس نظریه اقتصاد اسلامی. فصلنامه اقتصاد و بانکداری اسلامی، (2).
عسگری، محمدمهدی، و عنان‌پور، مجید (1393). نفع شخصی در رفتار تولیدکننده بر اساس نظریه اقتصاد اسلامی. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامی، (6).
عسگری، حشمت‌اله، و ابراهیمی، سیداحمد (1399). واکاوی اقتصاد رفتاری در آیات قرآن. فصلنامه اقتصاد اسلامی، (20).
کارترایت، ادوارد (1396). اقتصاد رفتاری. ترجمه قهرمان عدلی و حسین شجاعیان میرحسینی، تهران: انتشارات دنیای اقتصاد.
لشکری، علیرضا، و رعایائی، مهدی (1401). بررسی ظرفیت‌های اقتصاد کلان رفتاری برای اقتصاد کلان اسلامی. نشریه معرفت اقتصاد اسلامی، (2).
منظور، داود، و طاهری، مجتبی (1392). عقلانیت اقتصادی در بوته نقد اقتصاد رفتاری. پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، (68)..
میرمعزی، سیدحسین (1383). نظریه رفتار تولیدکننده و تقاضای کار در اقتصاد اسلامی. فصلنامه اقتصاد اسلامی، (13).
میرمعزی، سیدحسین (1395). الگوی رفتار تولیدکننده در اقتصاد مقاومتی. نشریه پژوهش‌های اقتصاد مقاومتی، (1).
هادوی‌نیا، علی‌اصغر (1398). الگوی انسان اقتصادی از دیدگاه اسلام. فصلنامه اقتصاد اسلامی، (74).
Abbas, M. H. I. (2020). A rational irrationality: Reviewing the concept of rationality in conventional economics and Islamic economics. Al-Amwal: Jurnal Ekonomi dan Perbankan Syari'ah, 12(1), 77-85.
Adi, M. A., & Sisiawan, R. (2022). Manufacturer behavior: In the perspective of Islamic economic and conventional economics. Journal of Islamic Civilization, 4(1), 91-99.
Altman, M. (2006). Handbook of Contemporary Behavioral Economics: Foundations and Developments. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing.
Angner, E. (2020). A course in behavioral economics. Bloomsbury Publishing.
Bickel, W. K., Green, L., & Vuchinich, R. E. (1995). Behavioral economics. Journal of the Experimental Analysis of Behavior, 64(3), 257.
Cartwright, E. (2024). Behavioral economics. Routledge.
Chapra, M. Umer. (1992). Islam and the Economic Challenge. Leicester, UK: The Islamic Foundation.
Dhami, S. (2016). The Foundations of Behavioral Economic Analysis. Oxford, UK: Oxford University Press.
Druckman, James N. (2001). On the Limits of Framing Effects: Who Can Frame. University of Chicago Press Journal, (4), 225-256.
Ezzati, M. (2015). A Model for the Otherworldly Producer's Behavior. Islamic Economics, 14(54), 35-71.
Ezzati, M. (2024). Behavior model of the producer who believes in life after death: A mathematical and geometric approach. International Journal of Islamic Economics and Governance, 5(2), 23-62.
Grönroos, C., & Helle, P. (2010). Adopting a service logic in manufacturing: Conceptual foundation and metrics for mutual value creation. Journal of Service Management, 21(5), 564-590.
Hakiki, M. (2019). Analysis of producer behavior theory in an Islamic perspective (Case study in Air Minum La Tansa Gontor on 2017). (Doctoral dissertation, University of Darussalam Gontor).
Kahf, Monzer. (2003). Islamic Economics: What Went Wrong? Islamic Research and Training Institute (IRTI). Islamic Development Bank.
Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk. Econometrica, 47(2), 263–291.
Kholishoh, Z. (2025). Analysis of producer behavior CV. BLJ according to the principles of production in Islam. Pedagogic Research-Applied Literacy Journal, 2(1), 328-335.
Lowe, B. H., & Genovese, A. (2022). What theories of value (could) underpin our circular futures? Ecological Economics, (195).
Mitchell, W. C. (1913). Business Cycles. Berkeley: University of California Press
Shaikh, S. A. (n.d.). Towards an integrative framework for understanding producer behaviour in Islamic economics framework.
Simon, H. A. (1978). Rationality as Process and as Product of Thought. The American Economic Review, 68 (2), 1–16.
Smith, V. L. (2005). Behavioral economics research and the foundations of economics. The Journal of Socio-Economics, 34(2), 135-150.
Tafer, Z., Boussahmine, A., & Bouanini, S. (2016). Behavioral economic, rationality and Islamic ethics. Journal of Business and Economics, 7(5), 871-883.
Thaler, R. H. (2016). Behavioral economics: Past, present, and future. American Economic Review, 106(7), 1577-1600.
Varian, H. R. (2014). Intermediate Microeconomics: A Modern Approach. New York: W. W. Norton & Company.
Wulfsberg, J. P., Redlich, T., & Bruhns, F. L. (2011). Open production: scientific foundation for co-creative product realization. Production Engineering, (5), 127-139.
Yani, F., Syahni, R., Hadiguna, R. A., & Nazir, N. (2022). Behavioral Theory Viewed From The Perspective Of Consumer Behavior To Be Applied To Producer Behavior. Cross-border, 5(2), 1081-1089.
Yusof, S., & Amin, R. M. (2007). A survey on the objective of the firm and models of producer behavior in the Islamic framework. Journal of King Abdulaziz University: Islamic Economics, 20(2).