Islamic Economics

Islamic Economics

Principles and indicators of national resilience with an Islamic economic approach (Based on the thoughts of Ayatollah Javadi Amoli)

Document Type : Original Article

Authors
Umm Kulthum Faiyazi 1
seyed mahdi moalemi 2
Seyed Kamaluddin Emadi Chachkami 3
1 PhD Scholar in Comparative Interpretation, Masoumiyyah Seminary Institute of Higher Education (Sisters)
2 Assistant Professor at Al-Mustafa University and Faculty Member of the Israa Foundation for Revelational Sciences
3 Faculty Member of the Israa Foundation for Revelational Sciences
10.22034/iec.2026.2086288.3022
Abstract
Introduction: The agricultural sector of Iran, despite its pivotal role in ensuring food security and generating employment, has failed to benefit from economies of scale due to the fragmented structure of land holdings, financial constraints, and managerial weaknesses. Although small agricultural cooperatives hold a special position in the Islamic economy, they face serious challenges in maintaining economic efficiency and sustainability.
Objective: The main objective of this research is to design an efficient institutional structure that aligns with the principles of Islamic economics, thereby providing the necessary groundwork for agricultural cooperatives to benefit from economies of scale while upholding social justice.
Methodology: This study, using a library-based method and documentary analysis, examines the theoretical foundations of Islamic economics, cooperative theory, joint-stock company structures, and the concept of economies of scale. Based on this analysis, it proposes a hybrid model titled the “Cooperative–Joint Stock Company with Islamic Financing.”
Findings: The findings indicate that implementing this model significantly contributes to enhancing the economic resilience of small cooperatives by facilitating large-scale investments, reducing production costs, increasing productivity, and strengthening bargaining power. Furthermore, this approach is fully consistent with the values of Islamic economics, as it eliminates interest (Riba), promotes distributive justice, and emphasizes collective ownership and financial transparency.
Conclusion: The results suggest that the success of this model requires strengthening legal frameworks, developing Islamic financial instruments, and managerial empowerment. This structure can be utilized as a practical and indigenous model for reforming the agricultural structure of Iran and other Islamic countries.
Keywords
Islamic finance
joint-stock agricultural cooperatives
economies of scale
social justice
1.      ایرانمنش، سعید، صالحی، نورالله، و نظری رباطی، فاطمه (1400). بررسی و تبیین الگوی پیشرفت اقتصادی کوثری در اندیشه آیت‌الله جوادی آملی. نشریه آموزه‌های اقتصاد اسلامی، دانشگاه علوم رضوی، 1(1)، بهار و تابستان 1400.
2.      بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (سالیانه). گزارش اقتصادی و ترازنامه. تهران: بانک مرکزی.
3.      حسین‌زاده، مصطفی، رحیمی، علی، و صمدی، سعید (1398). طراحی شاخص ترکیبی اقتصاد مقاومتی با رویکرد تحلیل شبکه‌ای. فصلنامه پژوهش‌های اقتصاد مقاومتی، 4(7)، 45-78.
4.      جوادی آملی، عبدالله (1387). نسبت دین و دنیا. تحقیق و تنظیم علیرضا روغنی موفق، قم: مرکز نشر اسراء.
5.      جوادی آملی، عبدالله (1397الف). سروش هدایت. ج7، تحقیق جعفر آریانی، قم: مرکز نشر اسراء.
6.       جوادی آملی، عبدالله (1397ب). سروش هدایت. ج8. تحقیق: جعفر آریانی. قم: مرکز نشر اسراء.
7.      جوادی آملی، عبدالله (1389الف). انتظار بشر از دین. تحقیق محمدرضا مصطفی‌پور، قم: مرکز نشر اسراء.
8.      جوادی آملی، عبدالله (1389ب). تسنیم، تفسیر قرآن کریم. ج17، تحقیق حسین اشرفی و عباس رحیمیان، قم: مرکز نشر اسراء.
9.      جوادی آملی، عبدالله (1395). تسنیم، تفسیر قرآن کریم. ج39، تحقیق جواد دشتی، روح‌الله رزقی و احمد جمالی، قم: مرکز نشر اسراء.
10.  جوادی آملی، عبدالله (1397ج). تسنیم، تفسیر قرآن کریم. ج46، تحقیق حسین اشرفی، قم: مرکز نشر اسراء.
11.  جوادی آملی، عبدالله (1388). اسلام و محیط زیست. تحقیق عباس رحیمیان، قم: مرکز نشر اسراء.
12.  جوادی آملی، عبدالله (1389ج). تفسیر موضوعی قرآن کریم. ج17، تحقیق مصطفی خلیلی، قم: مرکز نشر اسراء.
13.  جوادی آملی، عبدالله (1393الف). درس خارج فقه 18 فروردین (باب کراهة إجارة الإنسان نفسه). وبگاه بنیاد علوم وحیانی اسراء: esra.ir.
14.  جوادی آملی، عبدالله (1393ب). مصاحبه با رجانیوز 22 مهر، کد خبر 171259.
15.  حسینی، سیدرضا (1391). توسعه کوثری در چارچوب اخلاق الهی از دیدگاه جوادی آملی. دوفصلنامه حکمت اسرا، 5(1)، 61-93.
16.  خامنه‌ای، سیدعلی (1392). ابلاغیه سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی در 29 بهمن. پایگاه اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات کشور، 3 اسفند 1392.
17.  خامنه‌ای، سیدعلی (1392). جلسه تبیین سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، 20 اسفند. وبگاه
 KHAMENEI.IR.
18.  سازمان اوقاف و امور خیریه (سالیانه). گزارش عملکرد موقوفات و بقاع متبرکه. قم: سازمان اوقاف.
19.  سازمان تأمین اجتماعی ایران. (سالیانه). گزارش عملکرد سالانه. تهران: سازمان تأمین اجتماعی.
20.  عبدیانی، نرجس (1388). ابعاد رشد در مدینه فاضله مهدوی از دیدگاه جوادی آملی. فصلنامه انتظار موعود، 9(30)، 63-88.
21.  قنبری، سیروس، و عسگری، رضا (1399). ارائه شاخص ترکیبی تاب‌آوری اقتصادی برای استان‌های ایران. نشریه اقتصاد و توسعه منطقه‌ای، 27(2)، 115-142.
22.  غیاثوند، ابوالفضل، و عبدالشاه، فاطمه (پائیز 1394). شاخص‌های تاب‌آوری اقتصادی. فصلنامه روند، 22(71)، 79 -106.
23.  غیاثوند، ابوالفضل، و عبدالشاه، فاطمه (زمستان 1394). مفهوم و ارزیابی تاب‌آوری اقتصادی ایران. فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی، 15(95)، 161-187.
24.  مرکز آمار ایران (سالیانه). پیمایش ملّی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان. تهران: مرکز آمار ایران.
25.  وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (سالیانه). گزارش آماری بخش تعاون. تهران: وزارت تعاون.
26.  وزارت کشور، سازمان ثبت امور شرکت‌ها و مؤسسات غیرتجاری (سالیانه). گزارش آمار سازمان‌های مردم‌نهاد. تهران: وزارت کشور.
27.  یوسف‌زاده، حسن (1398). مبانی پیشرفت کوثری در اندیشه علامه جوادی آملی. دوفصلنامه حکمت اسرا، 11(33)، 29-58.
28.  یوسفی، احمدعلی (1394). تحلیل الگوی آیت‌الله شاه‌آبادی. فصلنامه اقتصاد اسلامی، 15(57).
29.  طهماسبی، علی، و نوروزی، حسین (1400). شاخص ترکیبی تاب‌آوری اقتصادی ایران: شناسایی ابعاد و متغیرها. مجله برنامه‌ریزی و بودجه، 26(2)، 7-42.
30.                         Abdus Salam, M., & et al. (2024). Factors Affecting the Resilience of Islamic Firms: Shariah Screening and Financial Leverage. Forthcoming/Working Paper.
31.                         Ahmad, H. (2010). Financial crisis: Risks and lessons for Islamic finance. ISRA International Journal of Islamic Finance, 2(1), 7–32.
32.                         Alam Pour, M., & et al. (2020). Comparative Study of Financial Resilience of Shariah-Compliant Firms During Crisis Periods. Cambridge, MA: Harvard University.
33.                         Al-Mamun, A., & et al. (2025). The Impact of Islamic Label on Stock Returns and Volatility During COVID-19. Canberra: Australian National University.
34.                         Bourkhis, K. and Nabi, M. S. (2013). Islamic and conventional banks' soundness during the 2007–2008 financial crisis. Review of Financial Economics, 22(2), 68-77.
35.                         Chapra, M. U. (2008). The global financial crisis: Can Islamic finance help minimize the severity and frequency of such a crisis in the future? Islamic Development Bank.
36.                         Cihak, M., & Hesse, H. (2010). Islamic banks and financial stability: An empirical analysis. Journal of Financial Services Research, 38(2–3), 95–113.
37.                         Farhat, A., Hili, A., & Gannoun, I. (2025). Islamic Finance Performance During Crises: A Bibliometric Mapping and a Systematic Literature Review. Journal of King Abdulaziz University: Islamic Economics, 38(2).
38.                         Hasan, M., & Dridi, J. (2010). The effects of the global crisis on Islamic and conventional banks: A comparative study. IMF Working Paper, No.10/201.
39.                         Kurniawati, S., Ariani, Z., Hidayanti, N. F., Hulaimi, A., Agustina, A., & Dewi, N. Y. S. (2025). Financial System Stability in Islamic Economic Perspectives: A Global Literature Review. IICECE, 3(1).
40.                         Nugroho, L., Musa Gani, I., Harnovinsah, Abdullah, B., & Mahroji. (2025). Green Islamic Finance and Digital Economic Resilience in the Indo-Pacific Region. Jurnal Lemhannas RI, 13(4), 502-516.
41.                         Suseno, F., & Parsaulian, B. (2025). The Role of Good Corporate in Enhancing the Resilience and Performance of the Islamic Economy Amid Global Economic Uncertainty: A Focus on Malaysia and Indonesia. ICIEFS Proceeding, 3(1), 226–232.
42.                         Transparency International. (Annual). Corruption Perceptions Index (CPI). Berlin: Transparency International.
43.                         UNDP. (2023). Human Development Report 2023/2024. New York: UNDP.
44.                         UN-Habitat. (Annual). State of the World's Cities Report. Nairobi: UN-Habitat.
45.                         World Bank. (2023). Handbook on Poverty Measurement. 3rd ed. Washington, DC: World Bank.