بررسی تطبیقی تأثیر برنامه‌های تأمین مالی خرد در ایران و جهان با تاکید بر کشورهای اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد و پژوهشگر پژوهشگاه امام صادق(ع)

2 استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

3 دانشیار پژوهشگاه امام صادق(ع)

چکیده

تأمین مالی خرد در طول دهۀ گذشته رشد فزاینده‌ای از حیث گسترۀ مفهومی، اهداف، نهادها، ابزارها و دامنۀ عرضه‌کنندگان و متقاضیان داشته است. اکنون برنامه‌های تأمین مالی خرد به گونه‌ای طراحی می‌شوند که توان پاسخگویی به نیازهای مختلف را داشته باشند. ضرورت پرداختن به انقلاب تأمین مالی خرد و لزوم طراحی نظام تأمین مالی خرد اسلامی در کشور حقیقتی انکارناپذیر است. یکی از مسائل مهم در این زمینه بحث تأثیر برنامه‌های تأمین مالی خرد می‌باشد. این مقوله مورد منقاشة موافقان و مخالفان اعتبارات خرد بوده است. از این رو درصددیم در مقالة پیش رو به صورت تطبیقی به بررسی تأثیر برنامه‌های تأمین مالی خرد در ایران و جهان با تاکید بر کشورهای اسلامی بپردازیم.
یافته‌های این تحقیق که با استفاده از روش تحلیل محتوا و تحلیل آماری بدست آمده حاکی از آن است که جامعة اهداف تأمین مالی خرد در ایران علاوه بر فقرای فعال اقتصادی شامل قشر متوسط فعال اقتصادی نیز می‌باشد. همچنین نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مهم‌ترین تأثیرِ مستقیم برنامه‌های تأمین مالی خرد در ایران ایجاد اشتغال و توانمندسازی است. همچنین بررسی تطبیقی تأثیر برنامه‌های تأمین مالی خرد در ایران وجهان حاکی از آن است که تأثیر این برنامه‌ها در کشورهای اروپایی و آمریکایی بیشتر بر جنبه‌های تولیدی ( ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی)؛ در کشورهای آفریقایی بیشتر بر جنبه‌های غیر تولیدی (بهداشت، تغدیه و آموزش) و در کشورهای آسیایی بر هر دو جنبه تولیدی و غیر تولیدی متمرکز بوده است. بررسی کشورمان نیز نشان داد که تأثیر برنامه‌های تأمین مالی خرد بیشتر جنبه تولیدی داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Impact of Microfinance Programs in Iran and the World With emphasis on Islamic countries

نویسندگان [English]

  • Mostafa Shahidinasab 1
  • Seyed Abbas Mosavian 2
  • Hamid Negaresh 3
1 Ph.D. in Islamic Economics
2 Professor of the Institute of Islamic Culture and Thought
3 Associate Professor of Imam Sadegh Research Institute
چکیده [English]

تأمین مالی خرد در طول دهۀ گذشته رشد فزاینده‌ای از حیث گسترۀ مفهومی، اهداف، نهادها، ابزارها و دامنۀ عرضه‌کنندگان و متقاضیان داشته است. اکنون برنامه‌های تأمین مالی خرد به گونه‌ای طراحی می‌شوند که توان پاسخگویی به نیازهای مختلف را داشته باشند. ضرورت پرداختن به انقلاب تأمین مالی خرد و لزوم طراحی نظام تأمین مالی خرد اسلامی در کشور حقیقتی انکارناپذیر است. یکی از مسائل مهم در این زمینه بحث تأثیر برنامه‌های تأمین مالی خرد می‌باشد. این مقوله مورد منقاشة موافقان و مخالفان اعتبارات خرد بوده است. از این رو درصددیم در مقالة پیش رو به صورت تطبیقی به بررسی تأثیر برنامه‌های تأمین مالی خرد در ایران و جهان با تاکید بر کشورهای اسلامی بپردازیم.
یافته‌های این تحقیق که با استفاده از روش تحلیل محتوا و تحلیل آماری بدست آمده حاکی از آن است که جامعة اهداف تأمین مالی خرد در ایران علاوه بر فقرای فعال اقتصادی شامل قشر متوسط فعال اقتصادی نیز می‌باشد. همچنین نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مهم‌ترین تأثیرِ مستقیم برنامه‌های تأمین مالی خرد در ایران ایجاد اشتغال و توانمندسازی است. همچنین بررسی تطبیقی تأثیر برنامه‌های تأمین مالی خرد در ایران وجهان حاکی از آن است که تأثیر این برنامه‌ها در کشورهای اروپایی و آمریکایی بیشتر بر جنبه‌های تولیدی ( ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی)؛ در کشورهای آفریقایی بیشتر بر جنبه‌های غیر تولیدی (بهداشت، تغدیه و آموزش) و در کشورهای آسیایی بر هر دو جنبه تولیدی و غیر تولیدی متمرکز بوده است. بررسی کشورمان نیز نشان داد که تأثیر برنامه‌های تأمین مالی خرد بیشتر جنبه تولیدی داشته است.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Microfinance
  • Impact of Microfinance
  • Financing
  • Microfinance System
  • Islamic countries