اهداف نهایی سیاست‌های پولی و طراحی تابع هدف مقام پولی؛ رهیافت اقتصاد اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای اقتصاد اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

2 دانشیار دانشگاه مفید

3 دانشیار دانشگاه قم

چکیده

اهداف نهایی سیاست‌گذاری پولی در اقتصاد اسلامی به دلیل آنکه جهت‌دهنده کلیه اصول، قواعد و ابزارهای سیاست‌گذاری است، مهم‌ترین جزء از نظریه سیاست پولی را تشکیل می‌دهد. این اهداف علاوه بر آنکه باید از نظر درونی و روابط بین اهداف، سازگار و هماهنگ باشند، باید در راستای تحقق اهداف غایی نظام اقتصادی اسلام باشند. در این تحقیق بر اساس مبانی نظری سیاست پولی و آموزه‌های اقتصاد اسلامی و با تبیین کارکردهای اصلی پول در اقتصاد بر اساس تئوری مبادله، به بسط نظریه سیاست پولی اسلامی در حوزه اهداف نهایی پرداخته شد و سه هدف کنترل تورم، نظام تخصیص عادلانه پول (اعتبار) و تأمین ثبات‌بخش حقیقی در اقتصاد به عنوان سه هدف نهایی سیاست‌های پولی در اقتصاد اسلامی استخراج و معرفی گردید. در وضعیت تعادلی، تحقق کامل هر سه هدف نهایی ممکن است؛ زیرا به  لحاظ نظری، تعارض (اختلاف ذاتی) بین این سه هدف وجود نداشته و رویکرد این اهداف، ثبات‌زایی، تعادل‌بخشی و ایجاد زمینه‌ها و بستر رشد اقتصادی است. بر اساس اهداف نهایی سیاست‌های پولی در اقتصاد اسلامی، به منظور ارائه چارچوب قاعده‌مند برای سیاست­گذاری پولی، تابع هدف مقام پولی در چارچوب اقتصاد اسلامی طراحی و ارائه گردید. بر اساس این تابع، مقام سیاست‌گذار پولی باید فاصله (شکاف) میان وضعیت موجود متغیرهای هدف را با وضعیت مطلوب آنها حداقل نماید تا بر این اساس، زیان اجتماعی ناشی از فاصله­گرفتن از وضعیت مطلوب کاهش یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Monetary policy Goals and Monetary function objective; Islamic economics approach

نویسندگان [English]

  • Mousa Shahbazi ghiasi 1
  • mohamad naghi nazarpour 2
  • saeed farahani 3
1 PH.D in Islamic Economics
2 mofid univercity
3 Qom university
چکیده [English]

The ultimate goal of monetary policy in Islamic economics is the most important component of the theory of monetary policy, because it governs all the principles, rules and policy tools. These goals must, in addition to being consistent and coherent in their internal and interrelationship, be in line with the ultimate goals of the Islamic economic system. In this research, based on theoretical foundations of monetary policy and the teachings of Islamic economics and explaining the main functions of money in an economy based on the theory of exchange, the expansion of Islamic monetary policy theory in the field of ultimate goals was addressed and three goals of inflation control, guidance and appropriation Money and the stabilization of the real sector in the economy were extracted and introduced as the ultimate goal of monetary policy in Islamic economics. In equilibrium, the full realization of all three ultimate ends may be because there is no theoretical conflict between the three goals, and the approach of these goals is to stabilize, balance, and create the context and the basis for economic growth. At the same time, due to special circumstances or imbalances in the economy, it may come from the realization of another goal and another purpose of interpenetration or deflection, in which case the position of a monetary policeman should be based on the criteria of preferential interest in the important and the criteria: circle The impact of politics on the general public, the degree and degree of policy impact, permanent (long-term) or temporary (short-term) policy and the positive or positive nature of the policy in question.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Monetary policy
  • Islamic economics
  • Objective function
  • Inflation control
  • Justice
  • Economic stability

* قرآن کریم.

  1. آقانظری، حسن و محمدتقی گیلک حکیم‌آبادی؛ نگرش علمی به هزینه و درآمد دولت اسلامی؛ قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و پژوهشکده امور اقتصادی، 1385.
  2. باستانی‌فر، ایمان و همکاران؛ «طراحی و برآورد تابع زیان مقام پولی مبتنی بر اهداف بانکداری اسلامی»، دوفصلنامه جستارهای اقتصادی؛ ش24، 1394.
  3. جلالی‌نائینی، احمدرضا؛ سیاست پولی، مبانی نظری و ارزیابی عملکرد در ایران؛ تهران: پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1394.
  4. حکیمى، محمدرضا و دیگران؛ الحیاة؛ ترجمه احمد آرام؛ تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی،1380
  5. رحمانی، تیمور و محمدامین صادق‏زاده؛ «تأثیر استقلال بانک مرکزی بر ثبات اقتصادی»، فصلنامه پول و اقتصاد؛ ش6، 1389.
  6. شایگانی، بیتا و مصعب عبدالهی آرانی؛ «بررسی ثبات در بخش بانکی اقتصاد ایران»، دوفصلنامه جستارهای اقتصادی؛ س8، ش16، 1390.
  7. شعبانی، احمد؛ پول، بهره و تورم؛ چ1، تهران: دانشگاه امام صادق 7، 1387
  8. صدوق، أبی جعفر؛ عیون أخبار الرضا 7؛ ترجمه علی‌اکبر غفارى و حمیدرضا مستفید؛ ج2، تهران: نشر صدوق، 1372.
  9. طباطبایی، محمدحسین؛ تفسیر المیزان؛ ترجمه محمدباقر موسوی همدانی؛ قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی، 1374.

10. طبرسی، فضل­بن­حسن؛ إعلام الورى بأعلام الهدى ( ط- الحدیثة)؛ قم: مؤسسه آل‌البیت:، 1417ق.

11. فرازمند، حسن و قربان‌نژاد، مجتبی؛ «تعیین قواعد سیاست پولی و مالی بهینه در اقتصاد ایران»، فصلنامهپژوهش‌هاوسیاست‌هایاقتصادی؛ ش67، 1392.

12. فراهانی فرد، سعید؛ سیاست‌های پولی در بانکداری بدون ربا : بررسی فقهی ـ اقتصادی؛ قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸.

13. کلینی، محمدبن‌یعقوب؛ الفروع من الکافی؛ ج۵، تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1367.

14. کمیجانی، اکبر و همکاران؛ «هدف اصلی سیاست پولی و نهاد تعیین‌کننده آن در نظام اقتصادی اسلام»، مجله معرفت اقتصاد اسلامی؛ س3، ش2، 1391.

  1. مغنیه، محمدجواد؛ تفسیر الکاشف؛ چ1، تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1424ق.

16. میرمعزی، سیدحسین؛ نظام اقتصادی اسلام: مبانی، اهداف، اصول راهبردی و اخلاق؛ تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1390.

  1. Akther Uddin, Md.; “Reemergence of Islamic Monetary Economics: A Review of Theory and Practice”, MPRA Paper; No. 72081, 2016.
  2. Ariff, Mohammad; Monetary and Fiscal Economics of Islam; Jeddah: International Centre for Research in Islamic Economics, King Abdulaziz University, 1982.
  3. Blanchard, Olivier; Macroeconomics; 4th Edition, Pearson Prentice Hall, 2006.
  4. Friedman, Benjamin .Michael & Woodford, M.; Monetary economics, Elsevier. USA: North Holland publication, 2011.
  5. Fridman, M.; “post-war Trends in Monetary Theory and policy”, National Banking Review, 2 (1), 1964.
  6. Gali, J.; Monetary Policy, Inflation and the business cycle; An introduction to new Keynsian framework; Princeton University press, 2008.
  7. Iqbal, Munawar & Khan, M. Fahim.; A Survey of Issues and a Program for Research in Monetary and Fiscal Economics of Islam; Jeddah, Islamabad: International Centre for Research in Islamic Economics, King Abdulaziz University and Institute of Policy Studies, 1981.
  8. Jackson, A., Dyson, B., & Dyson, B.; Modernising Money: why our monetary system is broken and how it can be fixed; Positive Money, 2012.
  9. Khan, M.S.; “Islamic Interest-Free Banking”. IMF Staff Papers; 33(1), 1986.
  10. Mohsin S. Khan and Abbas Mirakhor; “The Financial System and Monetary Policy in an Islamic Economy”, Islamic Econ; Vol. 1, 1989.
  11. Siddiqi, M. Nejatullah.; “Principles of International Economic Relations in Islam”, Islamic perspectives on international Economic Relations; Jeddah: IRTI, 1992.
  12. Tymoigne, E.; Central Banking, Asset Prices and Financial Fragility; London: Routledge, 2009.
  13. Uzair, mohammad.; “Central Banking Operations in an Interest Free Banking System”, In Ariff, Mohammad, Monetary and Fiscal Economics of Islam; Jeddah: International Centre For Research in Islamic Economics, King Abdulaziz University, 2009.
  14. World Bank; World Development Report; 1991.
  15. Zangeneh, Hamid and Ahmad Salam; “Central Banking in an Interest Free Banking System”, Islamic Economics; Vol. 5, 1993.
  16. Zarqa, M. A.; “Stability in an interest-free Islamic economy: A note”, Pakistan Journal of Applied Economics; 2(2), 1983.