مدل مناسب اوراق وقفی تأمین مالی فضاهای عمومی پیرامون حرم رضوی (ع)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد

2 گروه اقتصاد، دانشکده علوم ادرای و اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد

3 اقتصاد

چکیده

یکی از مهم­ترین و حیاتی‌ترین بافت­های فرسوده در کشور مجموعه پیرامون حرم مطهر حضرت رضا7 می­باشد که علاوه بر مجاوران سالانه پذیرای بیش از بیست میلیون زائر است. با توجه به اهمیت موضوع طرح نوسازی و بهسازی بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر حضرت رضا7 از سال 1372 آغاز شد که متأسفانه پس از گذشت بیش از 20 سال از پیشرفت قابل توجهی برخوردار نبوده است. یکی از مهم­ترین دلایل عدم موفقیت این طرح، مشکل تأمین مالی به‌ویژه تأمین وجوه لازم جهت احداث فضاهای عمومی می‌باشد. در تحقیق حاضر، تمایل افراد به مشارکت در بهسازی بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر امام رضا7 از طریق خرید اوراق وقف با استفاده از روش ارزش‌گذاری مشروط برآورد شد. به همین منظور با 240 زائر و مجاور مصاحبه شد. به‌ منظور تمایز عوامل مؤثر بر تصمیم به مشارکت و میزان مشارکت، از الگوی توبیت و روش دومرحله‌ای هکمن استفاده شد. با حذف پاسخ‌های ناقص، 57 درصد از افراد حاضر به خرید اوراق وقف بوده‌اند. نتایج الگوی هکیت نشان داد، متغیرهای اعتماد به نهادهای محلی و آگاهی اجتماعی، فقط بر تصمیم پاسخگویان برای خرید اوراق اثر معنی‌دار دارد و احساس تعلق نسبت به شهر و محله فقط بر میزان تمایل به مشارکت تأثیر دارد؛ درحالی‌که اعتقاد به وقف و وضعیت اقتصادی خانواده، هم در مرحله اول (تصمیم به پرداخت) و هم در مرحله دوم (میزان تمایل به پرداخت)، اثر معنی‌دار دارد؛ همچنین میانگین تمایل به مشارکت هر نفر 1،660،000 ریال برآورد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determining and providing a suitable method for Financing of public projects in the texture around the Holy Shrine using Waqf bonds

نویسندگان [English]

  • morteza jafarzade 1
  • mahmood hooshmand 2
  • mohamad reza lotfalipoor 3
  • mahdi behname 1
1 department of economics
2 department of economics, faculty of economics
3 economics
چکیده [English]

One of the most important and most trusted tissues in the country is the collection around the holy shrine of Imam Reza (AS), which in addition to the annual adjacency receives more than 20 million pilgrims. Regarding the importance of the issue of renovation and improvement of the worn texture around the holy shrine of Reza (AS) began in 1993, which, unfortunately, has not had significant progress after more than 20 years. One of the most important reasons for the failure of this project is the financing problem, in particular the provision of funds for the construction of public spaces.
In the present study, the willingness of people to participate in the improvement of the worn out texture surrounding the shrine of Imam Reza (AS) through the purchase of bonds was estimated using conditional valuation method. In this way, 240 pilgrims and adjacent people were interviewed. In order to distinguish the factors influencing the decision on participation and the level of participation, the Tobit model and Hackman's two-step method were used. By eliminating incomplete responses, 57 percent of those willing to buy bonds have been deposited. The results of the hacking pattern showed that the variables of trust in local institutions and social consciousness have a significant effect on the decision of respondents to buy papers, and the feeling of belonging to the city and the neighborhood only affects the level of willingness to participate, while the belief in the endowment and the household economic status , Both in the first stage (the decision to pay) and in the second stage (the rate of willingness to pay), has a significant effect. The average willingness to participate was estimated at 1,660,000 rials.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Waqf Bonds
  • financing
  • Renovation and Improvement
  • Texture around the Holy Shrine
  • Public Projects
  1. احمدی، محمدرضا؛ «بررسی شیوه­های مناسب تأمین مالی طرح بهسازی و نوسازی بافت پیرامون حرم مطهر رضوی: مطالعه موردی پروژه تجاری- اقامتی سارا»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد؛ دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد، 1389.
  2. اسماعیل­زاده، حسن، شمسی صالح­پور و یعقوب اسماعیل‌زاده؛ «عوامل مؤثر بر مشارکت در ساماندهی بافت­های فرسوده شهری: مطالعه موردی محدوده دولت‌خواه جنوبی»، فصلنامه جغرافیا؛ س12، ش43، 1393.
  3. بابایی اقدم، فریدون و همکاران؛ «ارزیابی عوامل مؤثر بر مشارکت مردمی در ساماندهی بافت‌های فرسوده شهری با تأکید بر سرمایه اجتماعی در محله ججین اردبیل»، فصلنامه ساختار و کارکرد شهری؛ س3، ش9، 1394.
  4. بختیاری، صادق؛ «وقف و نقش آن در توسعه اقتصادی و اجتماعی»، نشریه وقف میراث جاویدان؛ ش10، 1381.
  5. جعفرزاده نجار، مرتضی و مینا جنتی؛ «تأمین مالی از طریق انتشار اوراق مشارکت؛ فرصت­ها و تهدیدها: نمونه موردی طرح نوسازی و بهسازی بافت فرسوده اطراف حرم مطهر حضرت رضا7»، اولین کنفرانس اقتصاد شهری ایران؛ 1390.
  6. حسین‌آبادی، مصطفی، تقوایی، علی‌اکبر و پازوکی، مهدی؛ «ارزیابی شیوه­های تأمین مالی در طرح­های نوسازی بافت­های فرسوده شهری: نمونه موردی محله حمزه‌آباد واقع در منطقه 20 شهر تهران»،فصلنامه مدیریت شهری؛ س10، ش29، 1391.
  7. جعفرزاده نجار، مرتضی و جنتی نمین، مینا؛ «بررسی شیوه­های تأمین منابع مالی در بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر امام رضا7»، نشریه شهرسازی و معماری هفت شهر؛ س4، ش43-44، 1392.
  8. سعادت­فر، جواد؛ «امکان‌سنجی فقهی وقف پول»، مجله وقف میراث جاودان؛ ش54، 1385.
  9. شهابی، محمدرضا؛ «مبانی و چارچوب نظری تأثیر وقف در شکل‌گیری فضاهای شهری»، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی؛ ش1 (پیاپی72)، 1383.

10. مصباحی مقدم، غلامرضا و همکاران؛ «وقف به مثابه منبع تأمین مالی خرد اسلامی: ارائه الگوی تشکیل مؤسسات تأمین مالی خرد وقفی در کشور»، پژوهش­های رشد و توسعه اقتصادی؛ س2، ش5، 1391.

11. موسویان، سیدعباس و داوود نصرآبادی؛ «طراحی اوراق وقف بر مبنای عقد صلح و وقف جهت تأمین مالی طرح­های عام­المنفعه»، دوفصلنامه علمی پژوهشی مطالعات اقتصاد اسلامی؛ دوره2، ش3، 1388.

  1. Foster, M.; “Financial intermediary coalitions”, Journal of Economic Theory. Vol.38, No.3, 1995.
  2. Habib, A.; “Waqf-Based Microfinance: Realizing The Social Role of Islamic banking”, Paper presented in the International Seminar on integrating Awqaf in the Islamic Financial Sector; Singapore, 2011.
  3. Hassan, K. and Ashraf, A.; “An Integrated Poverty Alleviation Model; Combining Zakat, Awqaf and Micro- Finance”, Paper presented at the Seventh International Conference – The Tawhidi Epistemology: Zakat and Waqf Economy; Bangi, 2010.
  4. Hicks, J. R.; Value and Capital; Thired Edition, Oxford University Press, 1974.
  5. Musari, K.; “Economic Sustainability For Islamic Nanofinance Through Waqf-Sukuk Linkage Program (Case Study In Indonesia)”, International journal of islamic economics and finance studies, Vol.2, Issue.3, 2016.
  6. San Onget, K., and Hassanein,K.M.;  “Integrating Zakah, Awqaf and IMF for Poverty Alleviation: Three Models of Islamıc Micro Finance”. Economic and Social Thought,Vol.2, Issue.3, 2012.
  7. Solow,R.M.; Intergenerational equity. Yes-but what about inequality today?, human development report. New York, 1996.