بررسی فلسفه حرمت ربا و تأثیرات زیانبار آن از دیدگاه خبرگان اقتصادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه بین‌المللی اهل‌بیت علیهم‌السلام

2 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

چکیده
ربا ازجمله مسائلی است که در قرآن به‌صراحت و به تکرار، بر حرمت آن تأکید شده است. در بحث ربا، مسئله مهمی که وجود دارد، حکمت و یا فلسفه حرمت آن است. در تحقیق حاضر ابتدا، بارزترین و مؤثرترین مشخصه‌های حکمت و فلسفه حرمت ربا با ارائه دلایل عقلی و نقلی، با استفاده از روش دلفی در طی سه مرحله مورد شناسایی قرارگرفته است که این مشخصه‌ها عبارت است از: «عدم افزایش و برکت اموال در زندگی اقتصادی»، «بازدارنده از تلاش‌های اقتصادی سازنده»، «تضعیف عواطف انسانی»، «استثمار توده‌ها»، «ظلم»، «افزایش فقر»، «ایجاد شکاف طبقاتی»، «کاهش پرداخت صدقه و زکات»، «عدم پیشرفت و توسعه» و «منافی عفت». سپس هریک از این مشخصه‌ها در جامعه آماری خبرگان اقتصادی دانشگاه‌ها و مراکز علمی معتبر شهرهای تهران و قم ارائه‌شده و موردبررسی قرارگرفته است. در این مرحله ابتدا با استفاده از آزمون تی تأثیرگذاری و یا عدم تأثیرگذاری هر یک از مشخصه‌های حکمت و فلسفه حرمت ربا موردبررسی قرارگرفته است. همه‌ی مشخصه‌ها متذکره به‌جز «منافی عفت» مورد تأیید اندیشمندان اقتصادی معاصر قرارگرفته است. سپس با استفاده از آزمون فریدمن میزان اهمیت و تأثیرگذاری هر یک از مشخصه‌ها، موردبررسی قرارگرفته است. درنهایت مشخصه «بازدارندگی از تلاش‌های اقتصادی سازنده» از منظر اندیشمندان اقتصادی معاصر به‌عنوان مهم‌ترین حکمت و فلسفه حرمت ربا شناسایی‌شده است.
واژگان کلیدی: نرخ بهره، ربا، فلسفه حرمت ربا
طبقه‌بندی E47, E43,E40 :JEL.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Understanding the philosophy of Prohibition of Riba and Its Harmful Effects from the perspective of Economic Scientists

نویسندگان [English]

  • Salman Dawlatyar 1
  • Mohammad Rajaei Baghsiyaei 2
1 Ahlulbait international university
2 Faculty member of Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

Abstract
The Riba is forbidden and repeatedly criticized in Quran. In the discussion concerning Riba, wisdom and philosophy of Riba should be taken into account.
In this research, first the most effective and clearest characteristics of wisdom and philosophy of Riba is explained with logical and quoted reasons, and then
for their identification we introduce Delphi method in three levels. Our characteristics are: “no increase of wealth and blessings in economic life”, “obstacles in fundamental economic efforts”, “wanes humanitarian sentiments”, “exploitation of the masses”, “oppression”, “Poverty increase”, “widens the gap between upper and lower class” “Reducing the payment of charity and zakat”,
“Lack of development and improvement” and “derogatory to Virtues”. All these characteristics were submitted to experts in institutional places and universities
in Tehran and Qom and were being evaluated and checked. In this first level, By using T-TEST hypothesis, the effectiveness and non-effectiveness of each of the characteristics of wisdom and philosophy of Prohibition Riba are evaluated. All mentioned characteristics, except “derogatory to Virtues” are confirmed by the prominent experts of economics. Then I have tried to evaluate
the effectiveness of all the mentioned characteristics by FRIEDMAN test.
Finally, amongst all the characteristics, the “exploitation of the masses” is recognized as the most important philosophy and wisdom of Riba by the prominent economists.
Keyword: Interest, Riba, the philosophy of Prohibition of Riba.
Classification JEL: E40,E47,E43.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Interest
  • Riba
  • the philosophy of Unallowed of Riba