اقتصاد اسلامی

اقتصاد اسلامی

ویژگی‌ها، عوامل و موانع مؤثر بر پذیرش تکافل در صنعت بیمه با رویکرد داده بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مرجان حبیبی
دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، کارشناس مطالعات میان‌رشته‌ای، بیمه دانا، تهران، ایران
چکیده
هدف این تحقیق، شناسایی ویژگی­ها و مزیت­ها، عوامل مؤثر و موانع پیش ­رو برای پذیرش تکافل در صنعت بیمه است. جامعه آماری پژوهش، خبرگانی هستند که به لحاظ علمی و اجرایی مرتبط با بحث تکافل کار می­کنند. نمونه مورد نظر در این بخش از پژوهش به شیوه نمونه­گیری گلوله­برفی انتخـاب شـد. این پژوهش با بهره­گیری از رویکرد داده بنیاد از طریق مصاحبه با خبرگان انجام پذیرفت. نتایج به‌دست‌آمده از خروجی­ها در سه بخش زیر قابل تشریح می­باشد: الف) ویژگی­ها و مزیت­ها: ویژگی مذهبی و اعتقادی، ویژگی اقتصادی، ویژگی مبتنی بر صندوق، ویژگی خیرخواهانه، نو و ابتکاری‌بودن، مبتنی بر الگوی تکافل، عدم معایب بیمه­های متعارف، کاهش انواع هزینه­ ها، عدالت‌محور بودن؛ ب) عوامل مؤثر برای پذیرش: عوامل اعتقادی و اسلامی، عوامل اقتصادی، عوامل سیاسی- اداری، عوامل اخلاقی، عوامل فنی، قوانین و مقررات، ویژگی­های منحصربه‌فرد تکافل، آگاهی و تبلیغات، نوع کیفیت محصول؛ ج) موانع پیش ­رو برای پذیرش: قوانین و مقررات، هزینه، عدم فرهنگ‌پذیری، کمبود تجربه و اطلاعات، عدم زیرساخت‌های اجرایی، نظارتی و فناوری اطلاعات، عدم اعتماد، عدم آشنایی و درک درست، عدم اقبال عمومی. با توجه به نتایج داده­ها در سه بخش ویژگی­ها، عوامل مؤثر و موانع پیش­ رو می­توان بسترسازی مناسبی را برای تکافل و موفقیت و تحقق بیشتر این محصول جدید بیمه­ای برداشت.
کلیدواژه‌ها
بیمه تکافل
عوامل و موانع موثر
ویژگی‌ها

عنوان مقاله English

Features, Factors and Barriers Affecting the Acceptance of Takaful in the Insurance Industry with the Foundation's data Approach

نویسنده English

marjan habibi
Dana insurance, education, research and development management, Tehran, Iran
چکیده English

Abstract:
Objective:. The purpose of this research is to identify the characteristics And the advantages, effective factors and upcoming obstacles for the acceptance of takaful in the insurance industry have been discussed.
Methodology: The statistical population of the research is the experts who work scientifically and executively related to Takaful discussion. The target sample in this part of the research was selected by snowball sampling method. This research was conducted using the foundation's data approach through interviews with experts..
Findings: The results obtained from the outputs can be described in the following three sections:
Features and advantages: religious and belief feature, economic feature, fund-based feature, benevolent feature, new and innovative, based on takaful model, no disadvantages of conventional insurances, reduction of all kinds of costs, being justice oriented.
Effective factors for acceptance: religious and Islamic factors, economic factors, political-administrative factors, ethical factors, technical factors, laws and regulations, unique characteristics of takaful, awareness and advertising, type of product quality.
Obstacles to acceptance: laws and regulations, cost, lack of acculturation, lack of experience and information, lack of executive, regulatory and information technology infrastructure, lack of trust, lack of familiarity and proper understanding, lack of public favor.
Conclusion: According to the results of the data in the three sections of features, effective factors and obstacles, a suitable foundation can be made for takaful and the success and realization of this new insurance product..
Keywords: Takaful insurance, Attributes, Effective factors and Barriers

کلیدواژه‌ها English

Takaful insurance
Attributes
Effective factors and Barriers
  1. ابن‌فارس، ابوالحسین‌بن‌فارس بن زکریا (1404ق). معجم مقائیس اللغة. تصحیح عبدالسلام محمد هارون. چ1، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
  2. الهی، محمد (1399). تحلیل حقوقی و فقهی عقود وقف و وکالت از نظام تکافل در مالزی و ایران. فصلنامه پژوهش­های حقوقی میان‌رشته‌ای، 1(3)، 16-31.
  3. آرام، محمدرضا، سیدامامی، کاووس (1395). سیاست­های فقر­زدایی با محوریت تکافل اجتماعی. دوفصلنامه علمی پژوهشی دانش سیاسی، 12(2)، 163-211.
  4. آرام، محمدرضا، قانع، احمدعلی (1400). شاخصه­های اخلاق اجتماعی در رسانه با تمرکز بر نظریه تکافل اجتماعی. دوفصلنامه پژوهش‌نامه میان‌رشته‌ای فقهی، 1 (19)، 87-108.
  5. آقامهدوی، اصغر، اسمعیلی گیوی، حمیدرضا و کاوند، مجتبی (1388). بررسی الگوهای بیمه اسلامی(تکافل) مبتنی بر مضاربه از نظر سازوکارهای عملیاتی و فقهی (فقه امامیه). دوفصلنامه علمی پژوهشی جستارهای اقتصادی، 6 (12)، 121-148.
  6. امجدی، کاظم، رجایی، یدالله، دالمن‌پور، محمد و رحیم‌زاده، اشکان (1400). مقایسه تطبیقی بهره­وری صنعت بیمه تکافل در مقابل بیمه متعارف بر اساس روش تحلیل سلسله­مراتبی فازی. مدیریت بهره­وری، 15(4)، 261-279.
  7. پریزاد، رضا، شکوری، زهرا (1400). آسیب­شناسی سیاست­گذاری نظام بیمه تکافل در صنعت بیمه ایران و تأثیر آن بر توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران. مجله بین‌المللی پژوهش ملل، 7(73)، 45-79.
  8. پوراسماعیلی، علیرضا، برزوئی، عباس (1398). نقد و بررسی تکافل بر مبنای قرارداد ودیعه. پژوهشنامه بیمه، 1(133)، 105-132.
  9. پیغامی، عادل (1388). مباحثی در مرزهای دانش اقتصاد اسلامی. چ1، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق7.
  10. توحیدی‌نیا، ابوالقاسم (1386). تکافل و اهمیت توجه بیشتر به آن در ایران، فصلنامه صنعت بیمه، 4(91)، 88-119.
  11. جلیلی، عباس، عبدالملکی، حجت‌الله و معظمی، حسن (1396). بررسی موانع حقوقی بازتوزیع مازاد بیمه تکافل. پژوهشنامه بیمه، 32(6)، 107-126.
  12. چهره‌گشا، ابوالقاسم، بیات، روح‌الله (1393). بررسی مقایسه­ای بیمه­های تکافلی از نوع مضاربه­ای و تعاونی بر اساس مباحث حقوقی و کارایی در ایران. کنفرانس بین‌المللی علوم رفتاری و مطالعات اجتماعی، 18 مهرماه.
  13. حاجی علی‌اکبری، فیروزه، زبان‌دان، الهام و جعفرلی، فریماه (1399). بررسی عوامل مؤثر در پیاده­سازی بیمه اسلامی (تکافل)‌ در سطح بیمه میهن. پژوهشنامه بیمه، 35(4)، 163-197.
  14. حسینی، سیدرضا، کاظمی نجف­آبادی، مصطفی (1398). تحلیل عرضه و تقاضای خدمات تکافلی در اقتصاد اسلامی. جستارهای اقتصادی، 16(31)، 164-194.
  15. حمزه، اسما، قنبرزاده، میترا (1402). بررسی عوامل مؤثر بر تقاضای بیمه تکافل در ایران و اولویت‌بندی آن. بیست‌ونهمین همایش ملی و دهمین همایش بین‌المللی بیمه و توسعه با موضوع توسعه دانش‌بنیان صنعت بیمه، 13آذرماه.
  16. خنیفر، حسین، حسینی‌فرد، سیدمجتبی (1392). مدیریت تعاونی­ها. تهران، انتشارات توسعه سبز.
  17. رشیدی‌نژاد، حسین (1389). بررسی و مطالعه ارائه بیمه­های خرد با ساختار تکافل در ایران؛ مطالعه موردی روستاهای کرمان. رساله دکتری، تهران، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی.
  18. ساعی، سیدمحمدهادی، الهی، محمد و نظری، مریم (1395). تحلیل حقوقی انواع عقود تکافل در مالزی و ایران. سومین کنفرانس بین­المللی پژوهش­های نوین در مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی، 10دی‌ماه.
  19. سبحانی، حسن، پورصادق، ناصر، عباسی، محمد و باباخانلو، پیمان (1399). اقتصاد بخش تعاونی (دکترین، اهداف و سیاست‌ها). فصلنامه علمی مطالعات مدیریت راهبرد دفاع ملی، 4(14)، 101-134.
  20. سراج‌زاده، سیدمحمدجواد (1388). تحلیل نظری مقایسه‌ای بیمه متعارف و تکافل. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق7.
  21. سیدنورانی، سیدمحمدرضا، تاری، فتح‌الله، مهدوی، غدیر و رشیدی‌نژاد، حسین (1390). تکافل؛ سازوکاری مناسب برای ارائه بیمه­های خرد در مناطق روستایی ایران (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان کرمان). دوفصلنامه جستارهای اقتصادی، 8(16)، 77-115.
  22. صدر، سیدمحمدباقر (1417ق). اقتصادنا. قم، مرکز الابحاث والدراسات التخصصیه للشهید الصدر.
  23. نزیه، حماد (1429ق). معجم المصطلحات المالیة و الاقتصادیة فی لغة الفقهاء. الطبعة الاولی، دمشق، دار القلم.
  24. عباسچیان، ابوالفضل، حمیدی، غفور، رسولی، حمید و خلجی، سمیرا (1398). مروری بر مبانی بیمه تکافل. مجله اقتصادی، 3(4)، 125-153.
  25. عسگری، محمدمهدی، اسماعیلی گیوی، حمیدرضا (1387). تحلیل نظری ساختارهای بیمه عمر در نظام متعارف و تکافل. فصلنامه اقتصاد اسلامی، 3 (5)، 90-110.
  26. عسگری، محمدمهدی (1398). تکافل از نظریه تا عمل. چ1، تهران، دانشگاه امام صادق7.
  27. عسگری، محمدمهدی، عظیم‌زاده آرانی، محمد (1393). تحلیل مقایسه­ای بیمه اتکایی و تکافل اتکایی و ارائه پیشنهادات جهت اجرایی‌کردن تکافل اتکایی در جمهوری اسلامی ایران، تحقیقات مالی ـ اسلامی، 3(2)، 99-130.
  28. عسگری، محمدمهدی، محمدی، مهدی (1392). تحلیل مقایسه­ای الگو­های تکافل و آسیب‌شناسی آنها از منظر ذی­نفعان. تحقیقات مالی ـ اسلامی، 1(5)، 153-184.
  29. عیسایی تفرشی، محمد، کاظمی، عباس و الهی، محمد (1396). الگو و ماهیت تکافل در فقه امامیه و عامه. نشریه علمی پژوهشی فقه و حقوق اسلامی، (15)72، 3-51.
  30. کاسلمان، پاول هربرت (1348). نهضت تعاونی و پاره­ای از مسائل آن. ترجمه سازمان مرکزی تعاونی کشور. تهران، انتشارات سازمان مرکزی تعاونی کشور.
  31. کاظمی نجف­آبادی، مصطفی، حسینی، سیدرضا (1403). بررسی و تحلیل جایگاه تکافل اجتماعی در چارچوب مبانی اسلام. فصلنامه علمی اقتصاد و بانکداری اسلامی، 2(46)، 37-61.
  32. کرسول، جان دبلیو (1400). طرح پژوهش؛ رویکردهای کیفی، کمی و ترکیبی. ترجمه علیرضا کیامنش. چ1، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی.
  33. کیخافرزانه، محمدامین، اسماعیلی، محسن و عسکری، محمدمهدی (1394). تکافل خانواده در قالب الگوی وکالت در فقه امامیه، عامه و حقوق ایران. فقه و مبانی حقوق اسلامی، 48(1)، 123-152.
  34. محمدی مهر، محمدحسن (1385). بررسی تطبیقی نظام بیمه و تأمین اجتماعی با نظام تکافلی اسلام. پایان­نامه ارشد، تهران، دانشکده علوم انسانی دانشگاه امام صادق7.
  35. محمدی، مهدی، سعدی، حسینعلی و عسکری، محمدمهدی (1394). مطالعه و تحلیل تطبیقی الگَوی تکافل بر اساس فقه امامیه. دوفصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات مالی اسلامی، 5(1)، 65-90.
  36. ناطق گلستان، احمد، غیورباغبانی، سیدمرتضی (1386). بررسی تحلیل مبانی نظام بیمه تکافل در اسلام، ویژگی، اهداف و الگوها. دین و اقتصاد، 2(8)، 15-43.
  37. Abu Hassana, L. F, Wan Jusohb, W, Zarinah, H (2014). Determinant of Customer Loyalty in Malaysian Takaful Industry. Social and Behavioral Sciences 130, 362 – 370.
  38. Akhter,W (2008). Potential of Takaful in Pakistan, Operatinal and Transformational Praadigm. PHD Thesis of Philosophy in Management Sciences, National University of Modern Languages, Islamabad.
  39. Akhter, W., & Khan, S. U (2017). Determinants of Takāful and conventional insurance: A regional analysis. Cogent Economics & Finance, 5(1), 129-150.
  40. Akoob, m (2009). reinsurance and retakaful. wiley press.
  41. Alshammari, A. A., Alhabshi, S. M. B. S. J., & Saiti, B (2019). The impact of competition on cost efficiency of insurance and takaful sectors: Evidence from GCC markets based on the Stochastic Frontier Analysis. Research in International Business and Finance, 47, 410-427.
  42. Archer, B, Baria, M, Foad, A. (2009). Takaful, Islamic insurance, concepts and legal issues. Cogent Economics &Finance ,6(2),100-120.
  43. Billah, masum,A (2003). Islamic Insurance; takaful. Kuala lampur, Malaysia, Fundamentals of Takaful, IBFIM.
  44. Dusuki, A.W ( 2011). Islamic Financial System: Principles & Operations. Kuala Lumpur, ISRA.
  45. Ho, P. & D. Staib (2008). Insurance in the Emerging Markets: Overview and Prospects for Islamic Insurance. Sigma Series, Swiss Reinsurance CompanyLtd, no.5, pp.21-35.
  46. Iqbal,M (2005). General Takaful Practice Tecnical Approach to Eliminate Gharar, Maisir and Rib. Jakarta, GEMA.
  47. Jaffer, S (2007). Islamic insurance: trends, opportunities and the future of Takaful. London, Euromony Institutional Investor.
  48. Kamil, M., & Mat Nor, N (2014). Factors influencing the choice of takaful over conventional insurance: The case of Malaysia. Journal of Economic Behavior & Organization, 107, 68-91.
  49. Karbhari, M, Ahmad, F, Fahad, G (2018). Takaful in Insurance. Journal of Economic Behavior, 23, 70-95.
  50. Khan, H (2015). Optimal incentives for takaful (Islamic insurance) operators. Journal of Economic Behavior & Organization, 109, 135-144.
  51. Khorshid, A (2004). Islamic Insurance a Modern Approach to Islamic bank. London, Routledge Curzon.
  52. Lewis, M.K (2003). Challenges to the takaful industry. New Horizon, No.132, p.10-14
  53. Obaidullah, M (2005). Islamic Financial Services. Jeddah, King Abdulaziz University.
  54. Pasha, A.T. and Hussain, M.M ( 2013). Takaful business models: a review, a comparison. Business Management Dynamics, 3(4), p.24.
  55. Shabiq, A., & Hassan, Z (2016). Factors Affecting Adoption of Takaful (Islamic Insurance) in the Maldives. International Journal of Accounting, Business and Management, 4(1), 1-15
  56. YassinNaser, Ramly Jamil (2011). Takaful: A Study Guide. Kuala Lumpur, IBFIM.
  57. Yusof, M.F, Ismail, W.Z.W, & Abdllah, A.K.M.N (2011). fundamentals Of Takaful. Kuala Lumpur, IBFIM.
  58. Zalkiflim, AbdRahman,A, Yassin, N, Ramly, J (2012). Basic Takaful Practices Entry Level For Practitioners. Kuala Lumpur, IBFIM.