اقتصاد اسلامی

اقتصاد اسلامی

بررسی تأثیر توسعه مالی اسلامی بر توسعه پایدار در کشورهای اسلامی منتخب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
آمنه کمالی 1
سکینه اوجی مهر 2
کریم اسلاملوییان 3
1 کارشناس ارشد اقتصاد، بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 دانشیار اقتصاد، بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 استاد اقتصاد، بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
10.22034/iec.2024.2013760.2677
چکیده
یکی از مباحثی که امروزه بسیار مورد توجه جوامع بشری قرار گرفته مسئله توسعه پایدار است که عوامل متعددی در تحقق آن تأثیرگذارند. یکی از این عوامل، توسعه مالی است. با توجه به اینکه مسلمانان حدود دو میلیارد نفر از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند و برای استفاده از ابزارهای مالی، باید به قواعد و مقررات خاصی پایبند باشند، توسعه مالی اسلامی در این مطالعه مورد توجه قرار گرفته است. در این تحقیق، برای بررسی تأثیر توسعه مالی اسلامی بر توسعه پایدار، از دو شاخص توسعه مالی استفاده شده است. شاخص اول بر اساس اعتبارات اعطایی بانک‌های اسلامی به بخش خصوصی و شاخص دوم، بر اساس صکوک منتشره تعریف شده است. هر دو مدل، برای بازه زمانی 2014-2020 و به روش G2SLS برآورد شده‌اند. نتایج به‌دست‌آمده از برآورد این دو مدل نشان می‌دهد که توسعه مالی اسلامی در 11 کشور اسلامی منتخب، تأثیر مثبت و معناداری بر توسعه پایدار دارد. در این پژوهش، همچنین از متغیرهای مصرف انرژی تجدیدپذیر و رشد اقتصادی نیز استفاده شده است و نتایج به‌دست‌آمده، تأثیر مثبت این متغیرها بر توسعه پایدار را تأیید می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
توسعه مالی اسلامی
توسعه پایدار
کشورهای منتخب اسلامی
مدل پانل

عنوان مقاله English

Investigating the Impact of Islamic Financial Development on sustainable Development in Selected Islamic Countries

نویسندگان English

Amene Kamali 1
Sakine Owjimehr 2
Karim Eslamloueyan 3
1 Master of Economics, Department of Economics, Shiraz University, Shiraz, Iran.
2 Associate Professor of Economics, Department of Economics, Shiraz University, Shiraz, Iran.
3 Professor of Economics, Department of Economics, Shiraz University, Shiraz, Iran.
چکیده English

Sustainable development has become a highly regarded topic in contemporary human societies, influenced by multiple factors. Among these factors, financial development plays a significant role. With approximately two billion Muslims comprising a substantial portion of the global population, their adherence to specific rules and regulations when accessing financial tools is noteworthy. Hence, this study focuses on Islamic financial development. Two financial development indicators are utilized to examine the impact of Islamic financial development on sustainable development. The first indicator is based on Islamic bank credits allocated to the private sector and second indicator is based on published sukuk. The both models, are estimated for the period 2014-2020 using G2SLS. The results obtained from both models indicate a positive and significant influence of Islamic financial development on sustainable development in 11 selected Islamic countries. Additionally, this research incorporates variables such as renewable energy consumption and economic growth, with the outcomes confirming their positive impact on sustainable development. Consequently, fostering growth and development in Islamic financial markets can serve as a positive step towards attaining sustainable development.

کلیدواژه‌ها English

Sustainable development
Islamic Financial Development
Selected Islamic Countries
Panel Model
  1. ابراهیمیان کفشائی، آذر، سلاطین، پروانه (1400). تأثیر بازارهای مالی بر کیفیت محیط‌زیست. پایداری، توسعه و محیط‌زیست، (2)1.
  2. اصغرپور، حسین، بهبودی، داود، محمدی خانقاهی، رباب (1392). اثرات توسعه اقتصادی و مالی بر کیفیت محیط‌زیست در کشورهای منتخب عضو اوپک. فصلنامه اقتصاد محیط‌زیست و انرژی، 2(6).
  3. آقایی، مجید، رضاقلی‌زاده، مهدیه، عبدی، یونس (1398). توسعه مالی و توسعه تکنولوژی انرژی­های تجدیدپذیر در بخش­های مختلف: کاربردی از الگوی پانل توبیت. تحقیقات اقتصادی، (54)2.
  4. تقی‌نژاد ­عمران، وحید، کریمی فیروزجایی، حمزه (1397). توسعه مالی و عملکرد محیط زیستی، انتشار CO2؛ شواهدی از کشورهای عضو گروه دی 8 و گروه جی 7 بر رهیافت داده­های تلفیقی. فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست­گذاری عمومی، (8)29.
  5. حری، حمیدرضا، جلایی، سیدعبدالمجید، جعفری، سعید (1392). بررسی تأثیر توسعه مالی و مصرف انرژی بر تخریب زیست‌محیطی در ایران در چارچوب فرضیه منحنی زیست‌محیطی کوزنتس (EKC). فصلنامه اقتصاد محیط‌زیست و انرژی، 2(6).
  6. خانی، فاطمه، هوشمند، محمود (1397). بررسی تأثیر توسعه مالی بر آلودگی محیط‌زیست کشورهای برگزیده صادرکننده نفت با تأکید بر حکمرانی خوب. پژوهش­های اقتصاد پولی و مالی، (25)15.
  7. رمضانی قوام‌آبادی، محمدحسین (1393). اقتصاد سبز: گامی به سوی توسعه پایدار در حقوق بین‌الملل محیط‌زیست. دوفصلنامه دانشنامه حقوق اقتصادی (دانش و توسعه سابق)، (21)6.
  8. صادقی، سیدکمال، ابراهیمی، سعید (1392). تأثیر توسعه مالی، تولید ناخالص داخلی و مصرف انرژی بر آلودگی محیط‌زیست در ایران (رهیافت ARDL). فصلنامه اقتصاد انرژی ایران، (2)7.
  9. ضیایی، ساسان، احمدپور برازجانی، محمود، مهدی­زاده راینی، محمدجواد (1399). بررسی رابطه بین تولید ناخالص داخلی واقعی، مصرف انرژی، توسعه مالی، درجه بازبودن اقتصاد و شهرنشینی با تخریب محیط‌زیست در ایران. مطالعات علوم محیط‌زیست، 5(1).
  10. فاخر، حسینعلی (1400). تأثیر آستانه­ای توسعه مالی بر شاخص ترکیبی کیفیت محیط‌زیست با تأکید بر نقش تحقیق و توسعه: کاربردی از تصمیم‌گیری چندمعیاره و تحلیل مؤلفه‌های اصلی. تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات، 6.
  11. قدمیاری، علی (1399). تطبیق مسئله عدالت بین‌نسلی در بهره‌برداری از منابع هیدروکربوری و توسعه پایدار، لزوم توسعه حداکثری منابع. ماهنامه علمی اکتشاف و تولید نفت و گاز، 185.
  12. لطفعلی­پور، محمدرضا، فلاحی، محمدعلی، اسماعیل­­پورمقدم، هادی (1392). اثر رشد اقتصادی، تجارت و توسعه مالی بر کیفیت محیط‌زیست در ایران (بر اساس شاخص ترکیبی). فصلنامه علمی پژوهشی، پژوهش­های رشد و توسعه اقتصادی، 4(15).
  13. عسکری، محمدمهدی، توحیدی نیا، ابوالقاسم (1391). تنزیل عادلانه در بهره‌برداری از منابع طبیعی پایان‌پذیر. مطالعات اقتصاد اسلامی، 5(9).
  14. مرعشی علی‌آبادی، سارا، سعیدی، خلیل، زندی، فاطمه، لشکری‌زاده، مریم، صفوی، بیژن (1400). مقایسه و تحلیل اثرگذاری شاخص­های توسعه مالی ایران بر انتشار دی‌اکسید کربن در دوران رونق و رکود اقتصادی ایران. علوم و تکنولوژی محیط‌زیست، 23(2).
  15. مهدوی، ابوالقاسم، امیربابایی، سونای (1394). بررسی اثر توسعه مالی بر کیفیت محیط‌زیست در ایران. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، 15(4).
  16. نعیمی، مینا، سهیلی، کیومرث، کریمی، محمدشریف (1397). ارتباط متقابل توسعه ابزار مالی اسلامی (صکوک) و رشد اقتصادی. فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، (19)73.
  17. پژویان، جمشید، مرادحاصل، نیلوفر (1386). بررسی اثر رشد اقتصادی بر آلودگی هوا. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، 7(4).
  18. Abdullah, Norhayati, Nayan, Masri Azrul (2020). Green Sukuk: Financing the Futuer to Sustainable Environment. Zakat and Islamic Philanthropy, 2(2), pp.14-23.
  19. Abduh, Muhamad, Witrie Annisa Buys, and Abdul Aziz, Sumayyah (2022). Exploring the Relationship between Islamic Financial Development, Energy Consumption, and Environmental Quality. International Journal of Energy Economics and Policy, 12(2), pp.426-430.
  20. Amin, Azka, Waqar Ameer, Hazrat Yousaf and Akbar, Muhammad (2022). Financial Development, Institutional Quality, and the Influence of Various Environmental Factors on Carbon Dioxide Emissions: Exploring the Nexus in China. Frontiers in Environmental Science. (9), pp.1-10.
  21. Anwar, Ahsan, Sinha, Avik, Sharif, Arshian, Siddique, Muhammad, Irshad, Shoaib, Anwar, Waseem, Malik, Summaira (2021). The nexus between Urbanization, Renewable EnergyConsumption, Financial Development, and CO2 Emissions: Evidence from Selected Asian Countries. Munich Personal RePEcArchive, pp.1-22.
  22. Al-Silefanee, Rebean Ramadhan, Jamal Mamkhezri, Khezri, Mohsen, Sharif Karimi, Mohammad, Khan, Yousaf Ali (2022). Effect of Islamic Financial Development on Carbon Emissions: A Spatial EconometricAnalysis. Frontiers in Environmental Science, 10(850273), pp.1-13.
  23. Alqashouti, Bashayer Merdef (2022). The Role of Islamic Financial Institutions on the Empowering of the Sustainable Development Goals: Evidence fromQatar Economy. International Journal of Economics and Finance Studies, 14(3), pp.99-116.
  24. Balestra, Pietro, Varadharajan-Krishnakumar, Jayalakshmi (1987). Full information estimations of a system of simultaneous equations with error component structure. Econometric Theory 3, pp.223–246.
  25. Baltagi, Badi Hani (2005). Econometric analysis of panel data (Vol. 4). Chichester, Wiley.
  26. Bersvendsen, Tore, Ditzen, Jan (2020). xthst: Testing for slope homogeneity in Stata. In London Stata Conference, Vol.7, pp.1-8.
  27. Charfeddine, Lanouar, Karim Ben Khediri (2015). Financial development and environmental quality in UAE: Cointegration with structural breaks. Renewable and Sustainable Energy Reviews, pp.1-13.
  28. Diallo, Abdoulaye Kindy, Masih, Mansur (2017). CO2 Emissions and Financial Development: Dvidence from the United Arab Emirates based on an ARDL Approach. Munich Personal RePEc Archive, 82054, pp.1-22.
  29. Durbin, James (1954). Errors in variables. Review of the International Statistical Institute, 22 (1/3), pp.23–32.
  30. Hansen, Lars Peter (1982). Large sample properties of generalized method of moments estimators. Econometrica: Journal of the econometric society. pp.1029-1054.
  31. Harahap, Burhanudin, Tastaftiyan Risfandy, and Inas Nurfadia Futri (2023). Islamic Law, Islamic Finance, and Sustainable Development Goals: A Systematic Literature Review. Sustainability, 15(8), p.6626.
  32. Hickel, Jason (2020). The Sustainable Development Index: Measuring the Ecological Efficiency of Human Development in the Anthropocene. Ecological Economics, (167), pp.1-10.
  33. Hausman, Jerry A. (1978). Specification Tests in Econometrics. Econometrica. 46(6), pp.1251–1271.
  34. Houda, Badri, Mazigh Jaidane, Lamia (2016). Interaction between Financial Development and Sustainable Development, Evidence from Developing Countries: A Panel Data Study. International Journal of Economics and Finance, 8(2), pp.243-255.
  35. Kakar, B. Sh. (2022). The Sustainable Development Goals (Sdgs) and Islam. Development Policy Unit, UNDP Pakistan.
  36. Ibrahim, Abdul-Jalil, Nasim S. Shirazi, and Amin Mohseni-Cheraghlou (2021). The Impact of Islamic Financia Development on Energy Intensity: Evidence from Islamic Banks. Islamic Monetary Economics and Finance, 7(4), pp.709-732.
  37. Ismail, Amani (2021). Islamic financial system efficiency effects on sustainable development: evidence from Arabic countries using an ARDL panel data analysis. Journal of Economic Integration, 9(2), pp.555-564.
  38. Iskandar, Azwar, Bayu Taufiq Possumah, Khaerul, Aqbar (2020). Islamic Finangial Development, Economic Growth and CO2 Emissions in Indonesia. Islamic Monetary Economics and Finance, 6(2), pp.353-372.
  39. Mahmood, Nihal, Masih, Mansur (2018). Dynamics Between Islamic Banking Performance and CO2 Emissions: Evidence from the OIC countries. MPRA Paper 95652, University Library of Munich, Germany.
  40. Moreira da Silva (2020). How Islamic Finance Can Help Achieve the Sustainable Development Goals” OECD Development Co-operation. Policy Papers, 30 OECD Publishing, Paris.
  41. Nazir, Muhammad Rizwan, Nazir, Muhammad Imran, Shujahat Haider Hashmi, Zeeshan, Fareed (2018). Financial Development, Income,Trade, and Urbanization on CO2 Emissions: new Evidence from kyoto Annex Countries. Journal on Innovation and Sustainability, 9(3).
  42. Phong Le, Gia Bao, Hoang (2020). Renewable and Nonrenewable Energy Consumption, Government Expenditure, Institution Quality, Financial Development, Trade Openness, and Sustainable Development in Latin America and Caribbean Emerging Market and Developing Economies. International Journal of Energy Economics and Policy, 10(1), pp.242-248.
  43. Shahbaz, Muhammad, Sakiru Adebola Solarin, Haider Mahmood, and Arouri, Mohamed (2012). Does Financial Development Reduce CO2 Emissions in Malaysian Economy? A Time Series Analysis. Munich Personal RePEc Archive, pp.1-28.
  44. Obaidullah, Mohammed (2017). Managing Climate Change: The Role of Islamic Finance. Islamic Research and Training Institute, Policy Paper 2017-01, pp.1-32.
  45. Tok, Evren, Abdurahman, J. Yesuf, Abdulfatah, Mohamed (2022). Sustainable development goals and Islamic social finance: from policy divide to policy coherence and convergence. Sustainability, 14(11), p.6875.
  46. Wu, De-Min (1973). Alternative Tests of Independence between Stochastic Regressors and Disturbances. Econometrica, 41(4), pp.733–750.